Genus pycnarrhena miers ex Hook f. & Thomson,

tải về 34.68 Kb.
Chuyển đổi dữ liệu02.09.2016
Kích34.68 Kb.

Vu Tien Chinh1*, Dau Ba Thin2, Le Dinh Chac2

  1. Institute of Ecology and Biological Resources, Vietnam Academy of Sciences and Technology, 18 Hoang Quoc Viet road, Cau Giay district, Hanoi city (Vietnam):

  2. Hong Duc University, 565 Quang Trung street, Dong Ve Ward, Thanh Hoa city, Vietnam


Menispermaceae was represented by about 70 genera and approximately 520 species. In Vietnam, it was represented by 19 genera, 50 species and two varieties.

Genus Pycnarrhena Miers ex Hook. F. & Thomson, comprises about 17 species distributed in tropical Africa. In Vietnam, two species were represented as P. lucida (Teijsm. & Binn.) Mip. P. poilanei (Gagnep.) Forman, Diels, In this paper, the morphological redescription and illustrations are provided along with notes on distribution, ecology, phenology and specimens examined of species.

Key words: Pycnarrhena, Menispermaceae, Key to species, Value, Vietnam.


All specimens deposited in various herbaria of Vietnam namely HN, VNM, HNU, NHNPI along with three Chinese herbaria viz. KUN, SCBG & PE and two herbaria Europe in K, P with one herbarium from Laos and one habrium Korea (KRIBB) were studied. The collected specimens of Tiliacora Colebr. genus were thoroughly processed using standard preservation methods and deposited in the herbarium of Institute of Ecology & Biological Resources (HN).


PYCNARRHENA Miers ex Hook. f. & Thomson,

Pycnarrena Miers ex Hook. f. & Thomson, Fl. Ind. 1: 206. 1855; Hook. f. & Thomson, Fl. Brit. Ind. 1: 105. 1872; Kurz, Fl. Brit. Buma 877. 1: 56. 1870; Diels, Pflanzenr. IV. 94: 48. 1910; Gagnep., Bull. Soc. Bot. France 85: 170. 1938. Back. & Bakh. f., Fl. Java 1: 151. 1963; Forman, Kew Bull. 33(4): 567. 1979; et. 43(3): 394. 1988; et., Fl. Thailand 5(3): 340. 1991; Pham., Illustr. Fl. Vietn. 1(1): 409. 1991; Kessler, Fam. Gen. Vac. Pl. 2: 409. 1991; Lo, S.H., Fl. Reip. Pop. Sin. 30(1): 6. 1996; Pham., Illustr. Fl. Vietn. 1: 339. 1999; Fu., L.G., et al., High. Fl. China 3: 598. 2000; Nguyen, T.B., Checkl. Pl. Sp. Vietn. 2: 146. 2003; Luo, X.R., et al, Fl. China 7: 13. 2008.

Type: - Pycnarrhena plenifolia Hook. f. & Thomson, Fl. Ind. 1: 206. 1855.

Antitaxis Miers, Ann. Mag. Nat. Hist. 3. 20: 12. 1867.

Gabila Baillon, Adansonia, 10: 155. 1871.

Telotia Pierre, Bull. Soc. Linn. Paris 1: 754. 1888.

Pridania Gagnep. Bull. Soc. Bot. France 85: 170. 1938.

Vernacular name: Na hiên.

Lianes or scandent shrubs. Stems with cuplike petiole scars. Petiole usually short; leaf blade usually penninerved and eliptic, with lower nerves crowded at base and lanceolate; petioles swollen at the base and usually at apex, leaving a prominent cup-like scar on the stem. Inflorescences axillary or on old leafless stems, mostly cymose; the peduncles sometimes 1-flowered and fascicled. Male flowers: sepals 6 - 15 in 3 whorls, free, imbricate, the outer ones minute, inner ones usually largest, rotund and concave; petals 2 - 5, minute, mostly broadly obovate; stamens variable in number 4 - 12, filaments usually connate for most of their length, but shortly connate (P. lucida) anthers subglobose, dehiscing transversely. Female flowers: sepals and petals as in male; staminodes 0; carpels 2 - 6, ovate, slightly swollen abaxially, stigmas ligulate and recurved. Drupes ± subglobose, style scar on adaxial side below apex, arising from margin of (subglobose) carpophore; endocarp papery, crustaceous, or subligneous; condyle usually inconspicuous. Seed similar to drupes in shape; endosperm absent; cotyledons large and thick, slightly curved, much longer than radicle.

About nine species: two species in Vietnam.

Key to species:

1A. Laef blade elliptic-lanceolate or elliptic, pinnately nerved. Male inflorescences with 1few - flowered; peduncles 0,3 - 0,5 ( - 1) cm long. Synadrium with 4 or 5 anther………………………………………………………………………1. P. lucida

1B. Laef usually inconspicuously peltate, petiole slender, lateral veins 3( - 5) sub- basal nesrves. Male inflorecences of laxily branched cymes 2 - 3 cm long. Synandrium with 8 to 11 anther………………………………………………..……………2. P. polanei

  1. Pycnarrhena lucida (Teijsm. & Binn.) Mip. Ann. Mus. Bot. Lugduno-Batavum 4: 87. 1868; Diels, Pfanzenr. IV. 94: 49. 1910; Back. & Bakh. f., Fl. Java 1: 54. 1963; Forman, Kew Bull. 26: 48. 1972; et., 43(3): 394. 1988; Forman, Fl. Malesia 1. 10: 147. 1986; et., Thailand 5(3): 340. 1991; Nguyen, T.B., Checkl. Pl. Sp. Vietn. 2: 146. 2003. - Cocculus lucidus Teijsm. & Binn. Nat. Tijd. Ned. Ind. 4. 397. 1853. - Type: Java. Bantam: Teijsmann sn (Holotype: L, Isotype: B photo!).

Antitaxis fasciculata Miers, Ann. Mag. Nat. Hist. III. 20: 14. 1867.- Type: Malaysia.: Griffiths sn (Syntype: BM photo!, K photo!).

Antitaxis calocarpa Kurz, Jour. Bot. 13: 324. 1875. - Pycnarrhena colocarpa (Kurz) Diels, Pflanzenr. IV. 94: 51. 1910. ̶ Type: India. Nicobar is Katchall, Feb. 1875. Kurz sn (Syntype: K photo!).

Telotia nodiflora Pierre, Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 1: 754. 1888. - Antitaxis nodiflora (Pierre) Gagnep. Bull. Soc. Bot. Frence 55: 35. 1908. - Type: Vietnam. Aug. 1868, Pierre 2805 (Syntypes: P! K!), Cambodia, Mt. Cam Chay: near Kampiet, Pierre 3799 (Isosyntype: P!. K!).

Pycnarrhena montana Backer, Blumea 5: 493. 1945. - Type: Indonesia. 21 Jan. 1897, Koorders 26732 B (Syntype: K photo!).

Xanthophyllum kingii Chodat, Bull. Herb. Boissier 4: 255. 1896. - Type: Malaysia Mar. 1886, King 8564 (Holotype: K photo!).

Vernacular name: Phì đằng sáng.

Woody climber, shrub 9 m long. Old stems grayish brown; young stems ferruginous pubescent. Petiole 1 - 3 cm long, swollen at apex, ferruginous puberulent; leaf blade elliptic-lanceolate or elliptic, glabrous, 8 - 15 by 3 - 4.5 cm, sometimes larger, thinly leathery, adaxially glossy, base broadly subcuneate or rounded, apex mucronate, acuminate, or subacute. Inflorescences axillary sometimen, fasciculate, cymose, base of peduncle puberulent, usually 1(or few)-flowered; male peduncle slender, filiform, 3 - 5 mm. Male flowers: outer whorl of sepals minute, obovate, puberulent, inner larger, ca. 1.5 mm, slightly fleshy, subrotund, saccate; petals usually 2( - 5), broadly elliptic, ca. 0.6 by 1 mm, fleshy; synandrium with 4 or 5 anthers. Female flowers not seen. carpels 3. Drupes light dull, red, globose or slightly oblique, 1.3 - 1.7 cm; endocarp subreniform, thin, rounded in outline; no ridges; surface covered with fibres diverging from the small ventranl face; no condyle. Length 9 mm; width, 9.7 mm; thickness, 7.1 mm.

Locality: Lai Chau (Muong Lay), Tuyen Quang (Na Hang), Ninh Binh (Nho Quan), Ninh Thuan (Phan Rang), Dong Nai (Cat Tien National Park) provinces .

Distribution: also India (Andaman and Nicobar Islands), China, (S and SE Hainan); Thailand, Cambodia, Malaya, Indonesia (W Java, W Sumatra).

Habitat: In forests ride beginning 300 and ridge at 700 m along streamsides and on limestone mountai slopes in tropical monsoon rian forest.

Phenology: Flowering: May to July. Fruiting: August to November.

Specimens examined: VIETNAM. Lai Chau prov.: Muong Lay distr. Nam Hoang Municpality, 11 Oct., 2000, 2200814” N, 10205818E, 478 - 600 m, 11 Oct. 2000, D.K., Harder, Nguyen Tien Hiep, Nguyen Quang Hieu, D. Stone 5881 (HN, MO)(♀). Ninh Binh prov.: Nho Quan distr. Cuc Phung National Park 20018’42” N, 105041’28” E, 24 Jan. 2002, MVX 166, CP 1077 (HN, CPNP) (♀). Phan Rang prov.: Trai Ca, 1000 m, 10 Mar. 1920, Poilane 10034 (P). Dong Nai prov.: Cat Tien National Park, May 2012, VTC 50 (HN, SCBG).

INDIA. Nicobar: February 1975, Kurz 26142 (K).

CAMBODIA. Near Kampiet: Mt. Cam Chay, Sept. Pierre 3799 (K) (♂).

THAILAND. Chaiyaburi: Nawng Kai, A. F. G. Kerr 8516 (P); North, Patchabun: Nayom, Mar. Kerr 20185 (K) (♂).

MALAYA. Griffiths sn (K).

LAOS. Vientiane prov.: Ban Na Hai, 22 Oct. 1965, J,E. Vidal 4104 (P).

CHINA. Hainam prov.: C. Wang 36431 (P).

  1. Pycnarrhena poilanei (Gagnep.) Forman, Kew Bull. 26: 407. 1972; et., 43(3): 393. 1988; Forman, Fl. Thailand 5(3): 340. 1991; Pham., Illustr. Fl. Vietn. 1: 333. 1999; Lo, S.H., Fl. Reip. Pop. Sin. 30(1): 7. 1996; Nguyen, T.B., Checkl. Pl. Sp. Vietn. 2: 146. 2003; Luo, X.R., et al, Fl. China 7: 13. 2008. - Pridania poilanei Gagnep. Bull. Soc. Bot. France 85: 170. 1938. - Type: Vietnam. Quang Tri prov. 800 m, 8 May 1924, Poilane 10374 (Holotype: P!).

Pridania petelotii Gagnep. Bull. Soc. Bot. France 85: 170. 1938. - Type: Vietnam. (Tonkin), Hoa Binh prov.: Muong tho distr. Mar. 1933, Pételot 6071 (Holotype: P!, Isotypes: P!, NY photo!).

Vernacular name: Phì đằng.

Small hane or scandent shrubs, 2.5 - 4 m tall or taller. Branches terete, striate, puberulent or subglabrous. Leaves usually inconspicuously peltate; petiole slender 1 - 3.5 cm, straight, slightly swollen at apex; leaf blade ovate or elliptic, 11 - 16 by 3 - 6 cm, papery, adaxially glabrous, base broadly cuneate, rounded, or sometimes truncate, apex long acuminate, lateral veins 3 - 5 sub-basal nerve, conspicuously joined near margin, conspicuously raised abaxially, impressed adaxially. Inflorescences axillary, solitary or fasciculate, cymose, laxaly branched cymes 2 - 3 cm, few flowered. Male flowers: pedicel to 3 mm; sepals 6 - 9, outer whorl minute, ca. 0.5 mm, inner elliptic or broadly elliptic, 2 -2.8 mm; petals 4 or 5, ovate, ca. 1.5 mm, shortly clawed; synandrium 1.5 - 1.8 mm, with 8 - 11 anthers. Female flowers: perianth not seen, carpels black, ca. 1 mm. Drupes red when dry, ellipsoid, 1.1 - 1.3 cm.

Locality: Son La (Moc Chau), Hoa Binh (Muong Tho), Hanoi (Ha Tay), Lao Cai (Hoang Lien National Park), Cao Bang, Nghe an (Tuong Duong), Quang Tri (Nui Rang Cop) provinces.

Distribution: China (S. Hainan and SE. Yunnan) and Thailand (Doi Tiu).

Phenology: Flowering: April to June. Fruiting: July to August.

Habitat: At 500 - 900 m altitude along streamside on limestone slope in tropical monsoon rain forest in Vietnam.

Local uses: Leaves edible, used in soup.

Specimens examined: VIETNAM. Son La prov.: Moc Chau distr. Xuan Nha, 14 Apr. 1977, Vu Xuan Phuong 37 (HN) (♂). Hoa Binh prov.: Muong Than, May 1933, N 6071 (VHN, P); Muong Tho, Mar. 1933, Pételot P.A., 6071 (P) (♂); Mai Chau distr. Tam Son, 6 Oct. 2000, Vu Xuan Phuong 3637 (HN). Nghe An prov.: Tuong Duong distr. Tam Quang, Tung Huong, along Khe Mat Stream, 16 Mar. 2007, 19003’07” N 104036’57” E 125 m alt. Averyanov L., P. K. Loc, N. V. Trai, N. T. Vinh, N. D. Phuong, HLF 6580 (HN). Quang Tri prov.: 8 May 1924. E. Poilane 10374 (P, K, VHN) (♂).

THAILAND. Doi Tiu: Mar. Kerr 5050 (K) (♂).

Fig. 1. Pycnarrhena lucida (Teijsm. & Binn.) Mip.; a branch bearing leaf; b. fruiting branch; c. sepal; d. petal; e. staminoides; c. seed. - (drawn by Nguyen Quang Hung from Vu Tien Chinh 2009, specimen MVX 166 2009).

Fig. 2. Pycnarrhena poilanei (Gagnep.) Forman; a branch bearing inflorescence; b. male flower; c. petal; d. sepal; e. staminoides. - (drawn by Nguyen Quang Hung from Vu Tien Chinh 2009, specimen V.X. Phuong 37).


Acknowledgment: We are thankful to Institute of Ecology and Biological Resources (IEBR), Vietnam Academy of Science and Technology Hanoi (VAST). We would like to thank the Curators of Herbaria HN, VNM, HNPI, HNPM, KRIBB, K, PE, KUN, P, and Herbarium of the Scientific Committee of Lao (PDR) for their help during this research. This research was funded by Vietnam, the National Foundation for Science and Technology Development Nafosted 106-NN.99-2015.26.


  1. Nguyễn Tiến Bân, 2003. Danh lục các loài thực vật Việt Nam, Tập 2: 140 - 152, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.

  2. Gagnepain, F., 1908. in Lecomte H., Flore Générale de lIndo- Chine, 1: 124 -153, Pais.

  3. Gagnepain, F., 1938. in Humbert H. Supplément à la Flore Générale de l Iindo- Chine, 1: 124 - 142, Paris

  4. Phạm Hoàng Hộ, 1999. Cây cỏ Việt Nam, (An Illustrated Flora of Vietnam) tập I, 329 - 341, Nxb. Trẻ, Tp Hồ Chi Minh.

  5. Kessler, P. J. A., 1993. The Families and Genera of Vascular Plants, 2: 402 - 418. Germany.

  6. Luo Xianrui, Lo Hsien-shui, Chen Tao & Michael G. Gilbert, 2008. Flora of China, 7: 1 - 31. Science Press, Beijing & Missouri Botanical garden Pres Krius.

  7. Forman L L., Menispermaceae. Flora of Thailand, Vol. 5(3). Bangkok, 1991: 300 - 365.

  8. Newman M., Kethanh S., Svengsuksa B., Thomas P., Sengdala K., et al., 2007. A Checklist of the vascular plants of Lao PDR. Edinburgh: Royal Botanic Garden,: 230 - 232.


Vũ Tiến Chính1*, Đậu Bá Thìn2, Lê Đình Chắc2

Tóm Tắt

Chi Pycnarrhena Miers ex Hook. F. & Thomson, trên thế giới hiện biết khoảng 17 loài, phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và Châu Phi. Ở Việt Nam. Nguyễn Tiên Bân (2003) đã lập danh lục của 2 loài hiện biết ở Việt Nam.

Bài báo này giới thiệu đày đủ nhất về các loài trong chi. Mô tả đặc điểm của chi Pycnarrhena Miers ex Hook. F. & Thomson, khóa định loại các loài trong chi, mô tả đặc điểm của các loài trong chi, sinh học sinh thái, giá trị sử dụng, mẫu nghiên ngoài tự nhiên và các mẫu nghiên cứu tại các phòng tiêu bản như (HN, HNU, NIMM, VNMN (Việt Nam); HNL (Lào); IBSC, SYS, SWFC, KUN, and PE (China); KRIBB (Korea); Bali (Indonesia); P (Frence); K (England)) và giới thiệu các loài thuộc chi ở Việt Nam.

Từ khóa: Pycnarrhena, họ Tiết dê, khóa định loại, giá trị sử dụng, Việt Nam.

: app -> webroot -> files -> hoithao
hoithao -> Kandelia obovata Sheue, Liu & Yong
hoithao -> Đánh giá khả năng phòng trừ tuyến trùng (Meloidogyne spp.) của dịch chiết từ cây mầm súp lơ xanh
hoithao -> KẾt quả ĐIỀu tra bưỚC ĐẦu về nguồn lợi cá VÙng ven biển huyện cẩm xuyêN, TỈnh hà TĨNH
hoithao -> Chi trâm hoàng – kayea wall. (HỌ BỨA – clusiaceae lindl.) Ở việt nam
hoithao -> Nguyễn Đăng Hội1, Kuznetsov A. N. 1, Kuznetsova S. P. 1, Lê Thị Nguyệt2
hoithao -> Vũ Văn Liên Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, vast
hoithao -> Xác đỊnh và thiẾt kẾ khung biẾn nẠp nhẰm loẠi bỎ gen translin Ở nẤm Mucor circinelloides
hoithao -> Nghiên cứU Ảnh hưỞng của chế phẩm VI sinh và phân hữu cơ VI sinh đẾn một số chỉ tiêu sinh lí – HÓa sinh và SỰ TÍch lũy kim loại chì (Pb) CỦa câY ĐẬu bắP
hoithao -> PHÂn tích tính đa dạng và thành lập bảN ĐỒ thảm thực vật khu vực trạM Đa dạng sinh học mê linh, VĨnh phúC
hoithao -> KHẲng đỊnh chi cosmianthemum và loài cosmianthemum knoxiifolium (C. B. Clarke) B. Hansen thuộc họ Ô RÔ (acanthaceae) CÓ phân bố Ở việt nam

Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền © 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương