Thùc tr¹ng kinh tÕ Ty Nguyªn vµ gîi ý ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong t­¬ng lai


Ph©n tÝch c¸c yÕu tè t¸c ®éng tíi c¬ cÊu kinh tÕ T©y Nguyªn



tải về 0.84 Mb.
trang3/5
Chuyển đổi dữ liệu19.08.2016
Kích0.84 Mb.
1   2   3   4   5

3. Ph©n tÝch c¸c yÕu tè t¸c ®éng tíi c¬ cÊu kinh tÕ T©y Nguyªn

3.1. Ph©n tÝch yÕu tè lao ®éng


C¬ cÊu lao ®éng T©y nguyªn râ rµng thÓ hiÖn lµ mét vïng n«ng nghiÖp víi tû lÖ trung b×nh 73,44% lao ®éng thuéc khu vùc n«ng l©m nghiÖp. Tû lÖ nµy cao h¬n kh¸ nhiÒu møc 51,92% trung b×nh c¶ n­íc, theo sè liÖu kÕt qu¶ ®iÒu tra d©n sè vµ nhµ ë n¨m 2009 cña Tæng côc thèng kª, L©m §ång lµ tØnh cã tû lÖ lao ®éng n«ng nghiÖp thÊp nhÊt, víi 66,69%, cao nhÊt lµ §¨k N«ng víi 82,69%. VÒ tû lÖ lao ®éng trong c«ng nghiÖp, T©y Nguyªn hiÖn chØ chiÕm 7,93% so víi 21,55% c¶ n­íc. Trong ®ã, L©m §ång còng lµ tØnh cã tû lÖ cao nhÊt, vµ ng­îc l¹i ®èi víi §¨k N«ng. Tû lÖ lao ®éng trong khu vùc dÞch vô T©y Nguyªn còng chØ chiÕm 18,54%, so víi 26,54% c¶ n­íc.
B¶ng 16. C¬ cÊu lao ®éng ph©n theo khu vùc kinh tÕ n¨m 2009





N«ng l©m Thñy s¶n

C«ng nghiÖp vµ x©y dùng

DÞch vô vµ du lÞch

Tû träng (%)

XÕp h¹ng

Tû träng (%)

XÕp h¹ng

Tû träng (%)

XÕp h¹ng

C¶ n­íc

51,92




21,55




26,54




T©y Nguyªn

73,44

2

7,93

6

18,63

5

Kon Tum

71,95

15

8,17

51

19,88

36

Gia Lai

76,93

10

6,78

55

16,83

49

§¨k L¨k

73,36

12

7,6

53

18,8

42

§¨k N«ng

82,54

4

4,22

61

13,24

60

L©m §ång

66,69

22

11,14

43

22,17

28

Nguån: Tæng côc Thèng kª, kÕt qu¶ ®iÒu tra d©n sè vµ nhµ ë n¨m 2009
MÆc dï T©y Nguyªn nãi riªng ®ang ë trong giai ®o¹n c¬ cÊu d©n sè vµng (nhãm d©n sè tõ 10-24 tuæi chiÕm gÇn 1/3 d©n sè) nh­ng chØ sè ph¸t triÓn con ng­êi vµ chÊt l­îng d©n cßn ë møc thÊp. Tû lÖ lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt chØ ®¹t 9,79% tæng d©n sè vïng, thÊp h¬n so víi trung b×nh c¶ n­íc lµ 13,31%. §iÒu nµy cho thÊy chÊt l­îng nguån nh©n lùc thÊp ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ vïng.
B¶ng 17. Tû lÖ t¨ng d©n sè vµ d©n biÕt ch÷, cã tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt trªn 15 tuæi





Tû lÖ t¨ng d©n sè (%)

Tû lÖ tèt nghiÖp PTTH (2010)

Tû lÖ cã tr×nh ®é CMKT (2009)

2005

2010

Tû lÖ

XÕp h¹ng

Tû lÖ

XÕp h¹ng

C¶ n­íc

1,17

1,05

92,57




13,31




T©y Nguyªn

2,23

1,66

83,87

5

9,79

5

Kon Tum

3,27

2,68

97,16

17

11,96

29

Gia Lai

2,4

1,55

83,09

49

9,09

46

§¨k L¨k

1,4

1,08

78,14

57

10,09

41

§¨k N«ng

4,99

3,98

78,20

56

7,13

52

L©m §ång

1,91

1,31

92,51

33

10,37

40

Nguån: Sè liÖu thèng kª vÞ thÕ kinh tÕ-x· héi c¸c tØnh thµnh phè n¨m 2011.

3.2. T×nh h×nh xuÊt nhËp khÈu/liªn kÕt kinh tÕ


XuÊt khÈu ®ang cã xu h­íng t¨ng lªn trong giai ®o¹n 2001-2011 do T©y Nguyªn ph¸t triÓn m¹nh vÒ c©y c©y c«ng nghiÖp, thÞ tr­êng kh«ng chØ trong n­íc mµ h­íng m¹nh ra thÕ giíi. Gi¸ trÞ xuÊt khÈu n¨m 2001 cña T©y Nguyªn chØ ®¹t 238,293 triÖu USD nh­ng n¨m 2011 ®· t¨ng lªn gÇn 8 lÇn, t­¬ng ®­¬ng 1,86 tû USD. HiÖn nay ViÖt Nam ®· lµ n­íc xuÊt khÈu tiªu sè 1 thÕ giíi, sè 2 vÒ cµ phª vµ ®iÒu, trong ®ã T©y Nguyªn chiÕm tû träng lín nhÊt c¶ n­íc.
B¶ng 18. Gi¸ trÞ xuÊt nhËp khÈu T©y Nguyªn theo gi¸ 1994 (§¬n vÞ: ngh×n USD)







2001

2005

2011

XuÊt khÈu

NhËp khÈu

XuÊt khÈu

NhËp khÈu

XuÊt khÈu

NhËp khÈu

C¶ n­íc

15029200

16218000

32447100

36761100

96257000

105774000

T©y Nguyªn

238293

33576

561014

88705

1867821

89297

Tû träng so víi c¶ n­íc (%)

1,59

0,21

1,73

0,24

0,19

-

Kon Tum

5937

2602

12884

13840

97974

6199

Gia Lai

46527

23270

39379

16164

347597

23961

§¨k L¨k

185829

7704

290852

12476

769599

15301

§¨k N«ng

87219

5593

399190

5590

L©m §ång

-

-

130680

40632

253461

38246

Nguån: Tæng hîp GSO c¸c tØnh T©y Nguyªn, 2012

3.3. Ph©n tÝch vèn ®Çu t­ vµ hiÖu qu¶ ®Çu t­

3.3.1. Vèn ®Çu t­


Theo b¸o c¸o cña Ban ChØ ®¹o T©y Nguyªn, ®Õn hÕt th¸ng 6 n¨m 2011, c¸c tØnh T©y Nguyªn ®· thu hót ®­îc 1.569 dù ¸n ®Êu t­ lín nhá bao gåm c¶ trong vµ ngoµi n­íc, víi tæng vèn ®¨ng ký ®¹t 262.692 tû ®ång; trong ®ã cã 25% sè dù ¸n vµ 22% sè vèn ®¨ng ký ®· ®i vµo triÓn khai thùc hiÖn. Cã thÓ nhËn xÐt t¨ng tr­ëng cña T©y Nguyªn trong thêi gian qua chñ yÕu dùa vµo vèn ®Çu t­, víi tû lÖ 46,43%. Riªng Kon Tum, tû lÖ nµy n¨m 2010 lªn tíi gÇn 90%, mét con sè qu¸ cao vµ ®¸ng quan ng¹i. Ng­îc l¹i, §¨k L¾k, tû lÖ nµy chØ chiÓm 30%, cã vÎ an toµn vµ thÊp nhÊt vïng. Víi tû lÖ ®Çu t­ GDP nh­ vËy chøng tá T©y Nguyªn ®ang ®Çu t­ rÊt nhiÒu, rÊt m¹nh vµo c¸c c«ng tr×nh lín, khu c«ng nghiÖp vµ c¬ së h¹ tÇng.

TÝnh ®Õn hÕt th¸ng 8/2011, toµn khu vùc T©y Nguyªn ®· thu hót ®­îc 149 dù ¸n FDI cßn hiÖu lùc víi tæng vèn ®¨ng ký (kÓ c¶ cÊp míi vµ t¨ng vèn) ®¹t gÇn 808 triÖu USD, chiÕm 20,52% vÒ sè dù ¸n vµ 3,42% vÒ tæng vèn ®¨ng ký cña c¶ khu vùc miÒn Trung - T©y Nguyªn, b»ng 1,15% sè dù ¸n vµ 0,4% tæng vèn FDI ®¨ng kÝ cña c¶ n­íc. C¸c dù ¸n ®Òu tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc chÕ biÕn n«ng, l©m s¶n, vËt liÖu x©y dùng, trång rõng, trång cao su vµ du lÞch... Nguyªn nh©n FDI vµo khu vùc T©y Nguyªn cßn h¹n chÕ lµ do sù hîp t¸c vµ liªn kÕt vïng ch­a ®­îc chó träng ®óng møc, c«ng t¸c thu hót ®Çu t­ cßn rêi r¹c, chÊt l­îng lao ®éng ch­a cao, kÕt cÇu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña vïng cßn yÕu lµm gi¶m sù hÊp dÉn ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­, nhÊt lµ c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi.


3.3.2. HiÖu qu¶ ®Çu t­ (ICOR6)


So víi c¶ n­íc, tû träng vèn ®Çu t­ trªn GDP cña T©y Nguyªn cao h¬n chót Ýt vµ cã xu h­íng ngµy cµng t¨ng, tõ 39,16% n¨m 2001 lªn 46,43% n¨m 2010. §¸ng chó ý, tû lÖ ®Çu t­ cña Kon Tum rÊt cao, lªn tíi 89,72% n¨m 2010. Tû lÖ nµy ë Gia Lai còng t­¬ng ®èi cao, ®Òu trªn 50% nh÷ng n¨m qua.

Theo Bïi Trinh vµ Anh Phong, trong giai ®o¹n 2006-2010 ®Ó t¨ng 1 ®ång GDP T©y Nguyªn th× cÇn bá ra 2,57 ®ång vèn ®Çu t­. So víi ViÖt Nam giai ®o¹n nµy th× râ rµng hiÖu qu¶ ®Çu t­ ë T©y Nguyªn cao h¬n nhiÒu, so víi møc 6,52 ®ång vèn. Giai ®o¹n tr­íc ®ã 2000-2005, ®Ó t¨ng 1 ®ång GDP T©y Nguyªn th× cÇn bá ra 3,74 ®ång vèn ®Çu t­. Nh­ vËy hiÖu qu¶ ®Çu t­ ë T©y Nguyªn cã phÇn t¨ng lªn vµ hiÖu qu¶ h¬n so víi c¶ n­íc trong giai ®o¹n 2000-2010. Trong c¸c tØnh T©y Nguyªn, hÖ sè ICOR cña Kon Tum lu«n cao nhÊt (6,22 giai ®o¹n 2000-2005 vµ 4,42 giai ®o¹n 2005-2010) vµ thÊp nhÊt lµ §¨k L¨k (1,51 giai ®o¹n 2005-2010). Tuy nhiªn, hiÖu qu¶ ®Çu t­ cña c¸c tØnh T©y Nguyªn cã xu h­íng gi¶m dÇn trong vµi n¨m trë l¹i ®©y víi hÖ sè ICOR n¨m 2010 lµ 4,25 vµ n¨m 2011 lµ 4,65.


B¶ng 19. ICOR T©y Nguyªn vµ c¸c tØnh theo c¸c giai ®o¹n





2000-2005

2005-2010

2010

2011

T©y Nguyªn

3,74

2,57

4,25

4,65

Kon Tum

6,22

4,42

6,61

7,71

Gia Lai

4,61

2,89

4,24

4,00

§¨k L¨k

3,63

1,51

2,94

2,80

§¨k N«ng

3,28

3,16

4,24

6,44

L©m §ång

2,97

2,84

5,01

5,25

Nguån: TÝnh to¸n cña Bïi Trinh vµ Anh Phong dùa trªn sè liÖu cña Tæng côc Thèng kª

3.4. Ph©n tÝch chÊt l­îng t¨ng tr­ëng b»ng n¨ng suÊt nh©n tè tæng hîp TFP7


B¶ng tèc ®é t¨ng tr­ëng vµ sù ®ãng gãp cña c¸c nh©n tè cho thÊy giai ®o¹n 2006-2010, t¨ng tr­ëng GDP T©y Nguyªn lµ 66,64% trong ®ã chñ yÕu lµ do vèn chiÕm tíi 55,64% vµ ®ãng gãp cña n¨ng suÊt nh©n tè tæng hîp (TFP) vµ lao ®éng lµ kh«ng ®¸ng kÓ, t­¬ng ®­¬ng 4,97% vµ 6,03%. Trong giai ®o¹n nµy chØ §¨k L¨k lµ cã ®ãng gãp ®¸ng kÓ cña TFP ®¹t 24,48%, TFP ©m ë L©m §ång vµ §¨k N«ng (lÇn l­ît lµ -10,6 vµ -36,31) cã nghÜa lµ TFP g©y k×m h·m t¨ng tr­ëng.
B¶ng 20. Tèc ®é t¨ng tr­ëng vµ ®ãng gãp cña c¸c nh©n tè (%)





N¨m 2003

N¨m 2006-2010

Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP

T¨ng tr­ëng Lao ®éng (L)

T¨ng tr­ëng cña Vèn (K)

TFP

Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP

T¨ng tr­ëng Lao ®éng (L)

T¨ng tr­ëng cña Vèn (K)

TFP

T©y nguyªn

13,40

2,18

6,27

4,96

66,64

6,03

55,64

4,97

Kon Tum

12,39

2,65

1,87

7,88

74,54

4,86

64,57

5,11

Gia Lai

11,92

2,95

9,94

-0,96

67,26

7,92

47,20

12,14

§¨k L¨k

7,50

1,75

3,48

2,27

62,47

4,65

33,34

24,48

§¨k N«ng

12,74

4,38

13,40

-5,03

75,87

18,84

93,34

-36,31

L©m §ång

24,57

1,52

6,75

16,30

66,23

2,47

74,36

-10,60

Nguån: TÝnh to¸n cña Bïi Trinh vµ Anh Phong dùa trªn sè liÖu cña Tæng côc Thèng kª
Sè liÖu n¨m 2003 còng cã phÇn t­¬ng tù khi t¨ng tr­ëng kinh tÕ T©y Nguyªn còng chñ yÕu lµ do t¨ng tr­ëng vèn (6,27 %), tiÕp theo lµ TFP (4,96%), cßn l¹i lµ lao ®éng víi 2,18%. VÒ tû träng ®ãng gãp trong t¨ng tr­ëng th× TFP gãp tíi 36,97%, ®øng sau vèn 46,76%, cßn l¹i lµ lao ®éng víi 16,27%.

3.5. Ph©n tÝch kh¶ n¨ng c¹nh tranh T©y Nguyªn (PCI, ESI)

3.5.1. ChØ sè n¨ng lùc c¹nh tranh cÊp tØnh (PCI8)

Theo c«ng bè cña VCCI, ChØ sè c¹nh tranh cÊp tØnh PCI 2012 kh«ng cã tØnh T©y Nguyªn nµo n»m trong nhãm tèt vµ rÊt tèt. ChØ sè PCI n¨m 2012 cña tØnh Gia Lai lµ 56,5 ®iÓm t¨ng 1,43 ®iÓm so víi n¨m 2011 (55,07 ®iÓm), xÕp thø 32/63 tØnh, thµnh c¶ n­íc, ®øng ®Çu khu vùc T©y nguyªn vµ ®­îc xÕp nhãm trung b×nh kh¸ cïng víi §¨k L¨k (36/63) vµ §¨k N«ng (48/63). So víi n¨m 2011, ®· cã sù tiÕn bé m¹nh mÏ khi mµ hÇu hÕt c¸c tØnh T©y Nguyªn (trõ Kon Tum) ®Òu n»m trong nhãm trung b×nh kÐm. Riªng Kon Tum ®i ng­îc víi sù ph¸t triÓn chung cña khu vùc, gi¶m tõ thø 44/63 n¨m 2011 thµnh 59/63 n¨m 2012 vµ ®ang ë nhãm kÐm.


B¶ng 21. ChØ sè n¨ng lùc c¹nh tranh cÊp tØnh PCI

C¸c tØnh

2008*

2009

2010

2011

2012

Kon Tum

59/64

51/63

39/63

44/63

59/63

Gia Lai

38/64

43/63

50/63

51/63

32/63

§¨k L¨k

33/64

38/63

38/63

58/63

36/63

§¨k N«ng

61/64

62/63

63/63

59/63

48/63

L©m §ång

46/64

54/63

29/63

61/63

54/63

Ghi chó: * N¨m 2008 c¶ n­íc cã 64 tØnh vµ thµnh phè, tõ n¨m 2009 c¶ n­íc cã 63 tØnh thµnh phè

Nguån: V¨n phßng C«ng nghiÖp ViÖt Nam (VCCI)
PCI 2012 cho thÊy chØ sè gia nhËp thÞ tr­êng, tiÕp cËn ®Êt ®ai cña c¸c tØnh T©y Nguyªn lµ t­¬ng ®èi cao trong khi chØ sè vÒ ®µo t¹o lao ®éng, thÓ chÕ chÝnh s¸ch, vµ dÞch vô hç trî doanh nghiÖp lµ kh¸ thÊp. C¸c chØ sè vÒ minh b¹ch th«ng tin, chi phÝ thêi gian, chi phÝ kh«ng chÝnh thèng cña c¸c tØnh chØ ë møc trung b×nh. XÐt riªng PCI c¸c tØnh, Kon Tum cã chØ sè chÝnh s¸ch thÓ chÕ, dÞch vô hç trî doanh nghiÖp lµ t­¬ng ®èi thÊp, trong khi c¸c chØ sè vÒ ®µo täa lao ®éng, n¨ng ®éng cña l·nh ®¹o, chi phÝ thêi gian, minh b¹ch tiÕp cËn th«ng tin còng chØ ë møc trung b×nh vµ d­íi trung b×nh. Gia Lai lµ tØnh cã sù tiÕn bé kh¸ ng¹c nhiªn khi chØ sè PCI 2012 xÕp thø 32/63, cao nhÊt T©y Nguyªn vµ ®øng ë nhãm gi÷a c¶ n­íc. Ngo¹i trõ chØ sè hç trî dÞch vô vµ thÓ chÕ chÝnh s¸ch, lao ®éng d­íi trung b×nh th× c¸c chØ sè cßn l¹i cña Gia Lai ®Òu ë møc trung b×nh vµ kh¸. L©m §ång lµ tØnh cã nhiÒu dù ¸n FDI nhÊt nh­ng chØ sè PCI l¹i ®øng thø 2 tõ d­íi lªn trong c¸c tØnh. ChØ sè chÝnh s¸ch thÓ chÕ vµ hç trî doanh nghiÖp t­¬ng ®èi thÊp lµ nh÷ng rµo c¶n cña L©m §ång cÇn c¶i thiÖn trong t­¬ng lai. §¾k L¾k vµ §¾k N«ng ë hoµn c¶nh t­¬ng ®èi gièng nhau vµ c¸c chØ sè chØ ë møc trung b×nh ®¹i diÖn cho c¸c tØnh T©y Nguyªn.
B¶ng 22. §¸nh gi¸ chi tiÕt PCI c¸c tØnh T©y Nguyªn n¨m 2012




C¸c tiªu chÝ

§¾k L¾k

§¾k N«ng

Gia Lai

Kon Tum

L©m §ång

Gia nhËp thÞ tr­êng

8,93

9,00

8,43

8,96

8,63

TiÕp cËn ®Êt ®ai

6,60

7,02

6,17

6,35

5,78

Minh b¹ch tiÕp cËn th«ng tin

5,71

5,52

5,79

5,09

6,09

Chi phÝ thêi gian

5,61

5,56

5,87

4,48

4,99

Chi phÝ kh«ng chÝnh thèng

5,65

6,85

7,14

4,97

5,49

TÝnh n¨ng ®éng cña l·nh ®¹o

5,56

4,53

5,71

5,13

6,22

Dich vô hç trî DN

4,03

2,31

2,95

3,70

3,95

§µo t¹o lao ®éng

4,72

5,48

4,69

4,64

5,20

ThÓ chÕ chÝnh s¸ch

3,40

3,10

3,64

2,52

2,87

ChØ sæ PCI

55,94

53,91

56,50

51,39

52,84

Nguån: V¨n phßng C«ng nghiÖp ViÖt Nam (VCCI)

3.5.2. ChØ sè ph¸t triÓn kinh tÕ bÒn v÷ng cÊp tØnh (ESI9)


Theo sè liÖu n¨m 2009, §¨k N«ng ®ang cã nguy c¬ thiÕu sù bÒn v÷ng cao nhÊt trong ph¸t triÓn kinh tÕ, n»m trong nhãm cã nguy c¬ ®e däa (xÕp h¹ng 55/63). TiÕp theo lµ L©m §ång vµ §¨k L¨k còng n»m trong nhãm cã nguy c¬ ®e däa nh­ng vÞ trÝ cao h¬n, xÕp h¹ng 40 vµ 34. Cßn Kon Tum vµ Gia Lai ë møc trung b×nh kh¸ vµ trung b×nh.


B¶ng 23. ChØ sè ESI c¸c tØnh T©y Nguyªn


C¸c tØnh

ChØ sè 2009

§¸nh gi¸ bÒn v÷ng

XÕp h¹ng 2009

ChØ sè 2006

XÕp h¹ng 2006

Kon Tum

0,17

Trung b×nh kh¸

9

0,06

21

Gia Lai

0,06

Trung b×nh

23

0,03

25

§¨k L¨k

-0,02

§e däa

34

-0,09

47

§¨k N«ng

-0,18

§e däa

55

-0,05

39

L©m §ång

-0,06

§e däa

40

0,14

12

Nguån: NguyÔn C«ng Mü, T¹p chÝ Kinh tÕ vµ dù b¸o sè 22/2011
4. KÕt luËn vµ gîi ý ph¸t triÓn bÒn v÷ng



1   2   3   4   5


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương