Phong tục trong bữa cơm của ngưỜi hà NỘI



tải về 11.15 Kb.
Chuyển đổi dữ liệu18.08.2016
Kích11.15 Kb.
PHONG TỤC TRONG BỮA CƠM CỦA NGƯỜI HÀ NỘI

Hà Nội và hầu như toàn quốc, ngồi ăn quanh mâm cơm vẫn là phổ biến, nếu không nói là bắt buộc mọi thành viên trong mỗi gia đình phải tuân theo. Vừa đi vừa ăn, đứng mà ăn, nằm mà ăn là khó tha thứ, riêng từ “ăn nằm” đã mang nghĩa hoàn toàn khác, không kể chuyện tiếu lâm vợ chồng nằm chung, ăn ngô rang trong đêm nói “Tay ải tay ai? Tay ảnh tay anh”…và họ bảo với nhau “ăn nằm ngon lắm”…nói ngọng thành ăn lằm ngon nắm…

Ghế ngựa, mặt phản, sang hơn thì sập gụ bóng lộn, là nơi đặt mâm cơm. Hà Nội không có cái mâm chõng, là thứ chõng bé tí, chuyên dùng ăn cơm. Cũng ít gia đình rải cái chiếu cũ đã thủng giữa, ra giữa nhà, đặt cái mâm vào đúng chỗ rách, ăn xong, rũ cái chiếu, cất vào góc nhà.

Thường ra, mâm cơm được đặt trên phản, trên giường đã thay chiếc chiếu khác. Cả nhà quây quần quanh đó mà dùng bữa. Trên mâm cơm ấy có những gì, thì như đã trình bày ở phần trên. Cái muôi to để múc canh. Cái thìa để húp canh và nhà có mấy người thì có bấy nhiêu đôi đũa.

Vào bữa, có khi là bà người cao tuổi nhất, so đũa, cũng có khi là câu nhắc nhở: so đũa đi con, vì việc này dành riêng cho mấy em bé, nhất là bé gái để tập làm người và tập làm người lớn cho quen dần cuộc sống sau này.

Cơm được đơm vào từng bát gọi là sới cơm. Nếu ngôi nhà ông bà Trịnh Văn Bô ở 48 Hàng Ngang, nơi đón tiếp Bác Hồ về Hà Nội, Bác viết bản Tuyên ngôn độc lập, có riêng phòng ăn, bàn trải khăn trắng, nhiều ghế tựa bọc vải trắng xếp chung quanh…thì hầu như mọi gia đình ở khu phố cổ, ở các gian nhà bình dân, những gia đình chỉ một căn phòng, có lẽ không có ai có phòng ăn riêng biệt, không nhà nào ăn cơm bằng bàn như thế, mà cứ xếp chân bằng tròn, thật đơn giản và quen thuộc.

Xong bữa, người con dâu hoặc cô con gái có nhiệm vụ bưng mâm xuống bếp, gọi là đi rửa bát. Mươi năm trở về trước, không có máy giặt, cũng không có bồn rửa bát riêng bằng nhôm, chỉ rửa bát bằng tay, rửa xong, úp vào chạn bát, đến bữa sau, khi dọn cơm, bát đũa được lau rửa khô ráo, thơm tho, không một giọt nước, không một tí mùi lạ nào. Hầu như nhà ai cũng có ít bát dĩa thô, loại giữa lòng nó còn một vòng tròn không tráng men. Thời bao cấp, bát đĩa khó kiếm, vẫn không ít gia đình dùng bát đĩa loại tốt. Riêng đũa, không phải nhà ai cũng có đũa ngà hay đũa mun. Thông thường chỉ là đũa tre, nhưng lâu lâu lại được thay, vì dù sao thì đũa cũng là thứ rất rẻ, thay được dễ dàng. Chỉ hiềm một nỗi thay đũa như thế, nên trong giỏ đũa thường có đôi dài đôi ngắn so le, và động tác so đũa khi vào đũa thật cần thiết.

Trẻ bé, sau khi chị gái bưng mâm đi, có nhiệm vụ bưng nước đưa tăm cho ông bà, cha mẹ. Nhiều gia đình còn lấy khăn mặt ướt, nóng hoặc lạnh cho người cao tuổi dùng, không phải đứng lên…



Những bữa cơm gia đình như thế, từ công chức nhỏ, nhà giáo, nhà buôn, chủ cửa hàng…nhà ai cũng diễn ra tương tự suốt thời gian dài hàng trăm năm. Có lẽ chỉ mới vài mươi năm nay mới có nhiều thay đổi, mà thay đổi dữ dội nhất là mươi năm nay, tức lúc mở ra kinh tế thị trường, có khi tưởng như nền móng truyền thống cũng bị lung lay vì đồng tiền chi phối. Từ đồng tiền mà thay đổi căn nhà, căn buồng, thay đổi cách ở, cách ăn, món ăn, cách xưng hô, kiểu ngồi, thú chơi, nếp ứng xử…Đã có những mâu thuẫn nổ ra, vì có người chấp nhận, có người không, cứ phản ứng lại. Chẳng hạn con cái lừa cho mẹ, bán nhà đi rồi đuổi cha mẹ ra đường, hoặc cho cha mẹ lên gác 5 gác 6 như bỏ tù, như bưng cái cây ra khỏi đất trồng từ lâu…Hoặc nhiều người vẫn quen ăn xôi lúa buổi sáng, riêu cua buổi chiều, nhưng người khác lại thích ăn giăm bông, ăn pho mát…/.

(Cẩm nang tri thức Thăng Long/Vietnam+)
: bitstream -> 1247
1247 -> TÊN ĐƯỜng phố VÀ LÀng xã HÀ NỘi qua những lần thay đỔI Đinh Tiên Hoàng
1247 -> ĐỊa giới hà NỘi thời pháp xâm lưỢC, TẠm chiếM
1247 -> ĐẠi học quốc gia hà NỘi số: 1384 /Đhqghn-khtc cộng hòa xã HỘi chủ nghĩa việt nam
1247 -> MỤc lục chưƠng 1: CƠ SỞ LÝ luậN 11
1247 -> Số 61/2005/QĐ-ttg
1247 -> Year: 2007 Lecturer: Assoc. Prof. Dr. Tu Quang Phuong Research purposes
1247 -> ĐẠi học quốc gia hà NỘi cộng hoà XÃ HỘi chủ nghĩa việt nam độc lập Tự do Hạnh phúc
1247 -> Bảo vệ năm: 2008 Giáo viên hướng dẫn
1247 -> Tên đề tài Thực trạng áp dụng 5S tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương