Chñ ®Ò 1 X· Héi nguy£n thuû



tải về 0.9 Mb.
trang22/39
Chuyển đổi dữ liệu17.08.2016
Kích0.9 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   39

V  L£-NIN Vµ PHONG TRµO C¤NG NH¢N NGA §ÇU THÕ KØ XX


1. Ho¹t ®éng b­íc ®Çu cña Lª-nin trong phong trµo c«ng
nh©n Nga


Tr×nh bµy nh÷ng nÐt chñ yÕu vÒ Lª-nin vµ viÖc thµnh lËp §¶ng v« s¶n kiÓu míi ë Nga :

Lª-nin sinh ngµy 22 – 4 – 1870, trong mét gia ®×nh nhµ gi¸o tiÕn bé. Tõ nhá, Lª-nin sím cã tinh thÇn c¸ch m¹ng chèng l¹i chÕ ®é chuyªn chÕ Nga hoµng. N¨m 1893, Lª-nin trë thµnh ng­êi l·nh ®¹o cña nhãm c«ng nh©n m¸c-xÝt ë Pª-t¬-r«-gr¸t, råi bÞ b¾t vµ bÞ tï ®µy.

N¨m 1903, Lª-nin thµnh lËp §¶ng C«ng nh©n x· héi d©n chñ Nga, th«ng qua C­¬ng lÜnh c¸ch m¹ng lËt ®æ chÝnh quyÒn t­ s¶n, x©y dùng x· héi chñ nghÜa.

Quan s¸t h×nh 79  V. I. Lª-nin (SGK) vµ nhËn xÐt vÒ vai trß cña Lª-nin ®èi víi sù ra ®êi cña §¶ng v« s¶n kiÓu míi ë Nga.



2. C¸ch m¹ng Nga 1905 1907

Tr×nh bµy nguyªn nh©n, diÔn biÕn, kÕt qu¶, ý nghÜa cña cuéc
c¸ch m¹ng :

Nguyªn nh©n c¸ch m¹ng bïng næ :

+ §Çu thÕ kØ XX, n­íc Nga l©m vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng, ®êi sèng nh©n d©n nãi chung, nhÊt lµ c«ng nh©n rÊt cùc khæ, ph¶i lao ®éng tõ 12 ®Õn 14 giê/ngµy nh­ng tiÒn l­¬ng kh«ng ®ñ sèng.

+ Tõ n¨m 1905 ®Õn n¨m 1907, Nga hoµng ®Èy nh©n d©n vµo cuéc chiÕn tranh víi NhËt B¶n ®Ó tranh giµnh thuéc ®Þa, bÞ thua nÆng nÒ, cµng lµm cho nh©n d©n ch¸n ghÐt chÕ ®é. NhiÒu cuéc b·i c«ng næ ra víi nh÷ng khÈu hiÖu "§¶ ®¶o chÕ ®é chuyªn chÕ", "§¶ ®¶o chiÕn tranh", "Ngµy lµm 8 giê",...

C¸ch m¹ng Nga 1905 – 1907 :

+ Trong c¸c phong trµo ®Êu tranh cña c«ng nh©n Nga ®Çu thÕ kØ XX, lín nhÊt lµ cuéc C¸ch m¹ng 1905 – 1907 cã sù tham gia cña c«ng nh©n, n«ng d©n vµ binh lÝnh.

+ Më ®Çu lµ ngµy 9 – 1 – 1905, 14 v¹n c«ng nh©n Xanh Pª-tÐc-bua vµ gia ®×nh tay kh«ng vò khÝ kÐo ®Õn tr­íc Cung ®iÖn Mïa §«ng ®­a b¶n yªu s¸ch ®Õn Nga hoµng. Nga hoµng ra lÖnh cho qu©n ®éi næ sóng vµo ®oµn ng­êi lµm h¬n 1000 ng­êi chÕt vµ bÞ th­¬ng. Ngµy nµy trë thµnh "Ngµy chñ nhËt ®Ém m¸u". LËp tøc, c«ng nh©n næi dËy cÇm vò khÝ khëi nghÜa.

+ TiÕp ®ã, th¸ng 5 – 1905, n«ng d©n nhiÒu vïng næi dËy ph¸ dinh c¬ cña ®Þa chñ phong kiÕn, lÊy cña ng­êi giµu chia cho ng­êi nghÌo.

+ Th¸ng 6 – 1905, binh lÝnh trªn chiÕn h¹m P«-tem-kin còng
khëi nghÜa.

+ §Ønh cao lµ cuéc khëi nghÜa vò trang ë M¸t-xc¬-va (12 – 1905) cña c¸c chiÕn sÜ c¸ch m¹ng kÐo dµi gÇn hai tuÇn lÔ khiÕn chÝnh phñ Nga hoµng lo sî.

+ Sau cuéc khëi nghÜa vò trang ë M¸t-xc¬-va, phong trµo c¸ch m¹ng vÉn tiÕp tôc diÔn ra ë nhiÒu n¬i, ®Õn n¨m 1907 míi t¹m dõng.

KÕt qu¶, ý nghÜa :

+ C¸ch m¹ng Nga 1905 – 1907 tuy thÊt b¹i nh­ng lµm lung lay chÝnh phñ Nga hoµng vµ bän t­ s¶n.

+ Lµ b­íc chuÈn bÞ cÇn thiÕt cho cuéc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa sÏ diÔn ra 10 n¨m sau ®ã.

+ C¸ch m¹ng còng cæ vò m¹nh mÏ phong trµo gi¶i phãng d©n téc ë c¸c n­íc thuéc ®Þa vµ phô thuéc trªn thÕ giíi.

Quan s¸t h×nh 80  Cuéc biÓu t×nh ngµy 9  1  1905 ë Xanh


Pª-tÐc-bua (SGK) ®Ó t×m hiÓu vÒ cuéc ®Êu tranh ë ®©y.


ch­¬ng tr×nh n©ng cao

LÞch sö thÕ giíi thêi nguyªnthuû,
cæ ®¹i vµ trung ®¹i




Chñ ®Ò 1

X· HéI NGUY£N THUû

A. CHUÈN KIÕN THøC, KÜ N¡NG TRONG CH¦¥NG TR×NH


Nguån gèc loµi ng­­êi : v­­în cæ, qu¸ tr×nh lao ®éng vµ chuyÓn biÕn tõ Ng­­êi tèi cæ thµnh Ng­­êi tinh kh«n, sù h×nh thµnh chñng téc.

§êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn : chÕ t¸c c«ng cô, dïng löa, s¨n b¾t, h¸i l­­îm, trång trät, ch¨n nu«i.

Tæ chøc x· héi.

V¨n ho¸ nguyªn thuû : tranh vÏ trong hang ®éng, t­­îng (vËt, ng­­êi), tôc mai t¸ng...

Sù tan r· cña x· héi nguyªn thuû. Sù xuÊt hiÖn t­­ h÷u, gia ®×nh phô hÖ, ph©n chia giai cÊp.

B. H¦íNG DÉN THùC HIÖN CHUÈN KIÕN THøC, KÜ N¡NG


1. Nguån gèc loµi ng­êi : v­în cæ, qu¸ tr×nh lao ®éng vµ chuyÓn biÕn tõ Ng­êi tèi cæ thµnh Ng­êi tinh kh«n, sù h×nh thµnh chñng téc

HiÓu ®­îc nguån gèc loµi ng­êi vµ qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn tõ v­în thµnh Ng­êi tèi cæ, Ng­êi tinh kh«n :

Kh¸i niÖm "v­în cæ" :

C¸c kh¸i niÖm "v­în cæ", "Ng­êi tèi cæ", "Ng­êi tinh kh«n" ®­îc h×nh thµnh th«ng qua viÖc n¾m c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n :

+ Nguån gèc loµi ng­êi : do qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ cña sinh giíi.

+ Thêi gian tån t¹i : kho¶ng 6 ®Õn 15 triÖu n¨m tr­íc.

+ §Æc ®iÓm : ®øng vµ ®i b»ng 2 ch©n, 2 chi tr­íc cã thÓ cÇm, n¾m, ¨n hoa qu¶, cñ vµ c¶ ®éng vËt nhá.

+ N¬i t×m thÊy ho¸ th¹ch : §«ng Phi, T©y ¸, §«ng Nam ¸.

Ng­êi tèi cæ :

+ Thêi gian tån t¹i : tõ kho¶ng 4 triÖu ®Õn 4 v¹n n¨m tr­íc.

+ §Æc ®iÓm : ®· lµ ng­êi, hoµn toµn ®i ®øng b»ng 2 ch©n, ®«i tay ®· trë nªn khÐo lÐo, thÓ tÝch sä n·o lín vµ h×nh thµnh trung t©m ph¸t tiÕng nãi trong n·o... (tuy nhiªn d¸ng ®i cßn lom khom, tr¸n thÊp vµ bît ra sau, u mµy cao...).

+ BiÕt chÕ t¹o c«ng cô vµ ph¸t minh ra löa.

+ N¬i t×m thÊy di cèt : §«ng Phi, §«ng Nam ¸, Trung Quèc,


ch©u ¢u...

Ng­êi tinh kh«n :

+ Thêi gian xuÊt hiÖn : 4 v¹n n¨m tr­íc.

+ §Æc ®iÓm : cã cÊu t¹o c¬ thÓ nh­ ng­êi ngµy nay, thÓ tÝch sä n·o lín, t­ duy ph¸t triÓn.

+ N¬i t×m thÊy di cèt : ë kh¾p c¸c ch©u lôc (sö dông l­îc ®å).

§éng lùc cña qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn tõ v­în thµnh ng­êi

+ Do vai trß cña quy luËt tiÕn ho¸.

+ Vai trß cña lao ®éng : t¹o ra con ng­êi vµ x· héi loµi ng­êi.

Sù h×nh thµnh chñng téc :

+ Ngay tõ khi trë thµnh Ng­êi tinh kh«n ®· xuÊt hiÖn nh÷ng mµu da kh¸c nhau lµ da vµng, da tr¾ng vµ da ®en.

+ Nguyªn nh©n : lµ do ®iÒu kiÖn ®Þa lÝ m«i tr­êng sèng
kh¸c nhau.

LËp b¶ng so s¸nh vÒ qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn tõ v­în cæ sang Ng­êi tèi cæ, råi sang Ng­êi tinh kh«n.

Quan s¸t h×nh 1  Ng­êi tèi cæ (SGK) vµ m« t¶ h×nh d¸ng
bªn ngoµi.

2. §êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn : chÕ t¸c c«ng cô, dïng löa, s¨n b¾t, h¸i l­îm, trång trät, ch¨n nu«i

Tr×nh bµy ®­îc ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn vµ tæ chøc x· héi trong giai ®o¹n ®Çu cña x· héi nguyªn thuû :

Thêi k× bÇy ng­êi nguyªn thuû :

+ Sö dông ®¸ ghÌ, ®Ïo, biÕt chÕ t¹o cung tªn, sèng chñ yÕu nhê s¨n b¾t, h¸i l­îm.

+ Ngñ trong c¸c hang ®éng, m¸i ®¸.

+ BiÕt lµm ra löa ®Ó s­ëi vµ n­íng chÝn thøc ¨n.

C«ng x· thÞ téc mÉu hÖ :

+ Sö dông c«ng cô b»ng ®¸ mµi, x­¬ng vµ sõng.

+ Kinh tÕ chñ yÕu nhê trång trät vµ ch¨n nu«i nguyªn thuû kÕt hîp víi s¨n b¾n, h¸i l­îm.

+ BiÕt lµm ®å gèm, dÖt v¶i, ®an l­íi ®¸nh c¸, lµm nhµ ë (sö dông kªnh h×nh, tµi liÖu tham kh¶o).

C«ng x· thÞ téc phô hÖ :

+ Sö dông c«ng cô b»ng kim lo¹i.

+ N«ng nghiÖp dïng cµy, ch¨n nu«i nh÷ng ®µn sóc vËt lín trªn ®ång cá.

+ Thñ c«ng nghiÖp vµ th­¬ng nghiÖp trë thµnh ngµnh kinh tÕ riªng.

+ XuÊt hiÖn s¶n phÈm d­ thõa th­êng xuyªn (sö dông kªnh h×nh, tµi liÖu tham kh¶o).



3. Tæ chøc x· héi

HiÓu ®­îc tæ chøc x· héi c¸c thêi k× x· héi nguyªn thuû :

Thêi k× bÇy ng­êi : hä sèng thµnh tõng bÇy gåm 5 ®Õn 7 gia ®×nh, kh«ng æn ®Þnh.

Thêi k× c«ng x· thÞ téc :

+ ThÞ téc : lµ mét nhãm ng­êi gåm h¬n 10 gia ®×nh cã quan hÖ huyÕt thèng víi nhau.

+ C«ng x· thÞ téc : lµ mét tæ chøc x· héi mµ trong ®ã mäi ng­êi ®Òu cã quan hÖ huyÕt thèng víi nhau vµ cïng lµm chung, h­ëng chung.

+ C«ng x· thÞ téc mÉu hÖ : trong ®ã ng­êi ®µn bµ ®­îc t«n träng, cã quyÒn ®iÒu hµnh vµ cã thÓ ®­îc bÇu lµm téc tr­ëng hoÆc tï tr­ëng.

+ Bé l¹c lµ tËp hîp mét sè thÞ téc sèng c¹nh nhau, cã hä hµng víi nhau vµ cïng mét nguån gèc tæ tiªn xa x«i.

+ C«ng x· thÞ téc phô hÖ : gåm nhiÒu gia ®×nh phô hÖ, trong ®ã ng­êi ®µn «ng n¾m mäi quyÒn hµnh dÉn tíi sù xuÊt hiÖn lÇn ®Çu tiªn sù bÊt b×nh ®¼ng vµ sù ®èi kh¸ng.



4. V¨n ho¸ nguyªn thuû : tranh vÏ trong hang ®éng, t­îng (vËt, ng­êi), tôc mai t¸ng

BiÕt ®­îc b­íc ®Çu sù h×nh thµnh v¨n ho¸ thêi nguyªn thuû :

Thêi k× bÇy ng­êi : ®· cã ng«n ng÷, mÇm mèng cña t«n gi¸o vµ nghÖ thuËt nguyªn thuû.

Thêi k× c«ng x· thÞ téc : ng«n ng÷, t«n gi¸o vµ nghÖ thuËt nguyªn thuû ph¸t triÓn (v¹n vËt h÷u linh, ma thuËt, thê cóng tæ tiªn ; héi ho¹, ®iªu kh¾c vµ ®å trang søc).

5. Sù tan r· cña x· héi nguyªn thuû. Sù xuÊt hiÖn t­ h÷u, gia ®×nh phô hÖ, ph©n chia giai cÊp

BiÕt ®­îc qu¸ tr×nh tan r· cña x· héi thÞ téc ®­îc b¾t ®Çu tõ khi xuÊt hiÖn c«ng cô b»ng kim lo¹i :

Sù xuÊt hiÖn c«ng cô b»ng kim lo¹i :



Sö dông kªnh h×nh khi tr×nh bµy

+ Kho¶ng 5.500 n¨m tr­íc, ph¸t hiÖn ®ång ®á. N¬i ph¸t hiÖn sím nhÊt lµ T©y ¸ vµ Ai CËp.

+ Kho¶ng 4.000 n¨m tr­íc ph¸t hiÖn ®ång thau ë nhiÒu n¬i (trong ®ã cã ViÖt Nam).

+ Kho¶ng 3.000 n¨m tr­íc biÕt sö dông ®å s¾t.

HÖ qu¶ cña viÖc sö dông c«ng cô b»ng kim lo¹i :

+ TÝnh v­ît tréi cña nguyªn liÖu ®ång vµ s¾t so víi ®¸, x­¬ng


vµ sõng.

+ Sù tiÕn bé cña kÜ thuËt chÕ t¸c c«ng cô : kÜ thuËt luyÖn kim, ®óc ®ång vµ s¾t ; lo¹i h×nh c«ng cô míi : l­ìi cuèc, l­ìi cµy b»ng s¾t.

+ S¶n xuÊt ph¸t triÓn : n«ng nghiÖp dïng cµy (khai ph¸ ®Êt hoang, më réng diÖn tÝch trång trät) ; thñ c«ng nghiÖp (luyÖn kim, ®óc ®ång, lµm ®å gç...) ; n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng, lµm xuÊt hiÖn mét l­îng s¶n phÈm thõa th­êng xuyªn.

+ Quan hÖ x· héi : c«ng x· thÞ téc phô hÖ thay thÕ c«ng x· thÞ téc mÉu hÖ.

Sù xuÊt hiÖn t­ h÷u vµ ph©n chia giai cÊp :

+ Mét sè ng­êi lîi dông chøc phËn chiÕm cña d­ thõa, lµm xuÊt hiÖn chÕ ®é t­ h÷u.

+ Trong mçi gia ®×nh phô hÖ xuÊt hiÖn sù bÊt b×nh ®¼ng vµ sù ®èi kh¸ng gi÷a ®µn «ng vµ ®µn bµ.

+ Do qu¸ tr×nh chiÕm h÷u cña c¶i d­ thõa vµ kh¶ n¨ng lao ®éng cña mçi gia ®×nh kh¸c nhau lµm xuÊt hiÖn kÎ giµu – ng­êi nghÌo. X· héi nguyªn thuû ®ang chuyÓn dÇn sang x· héi cã giai cÊp.



Chñ ®Ò 2

X· HéI Cæ §¹I
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   39


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2016
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương