LỜi nóI ĐẦU


PHẦN 3 - HOÁ HỌC HỮU CƠ



tải về 2.88 Mb.
trang8/16
Chuyển đổi dữ liệu18.08.2016
Kích2.88 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   16

PHẦN 3 - HOÁ HC HỮU CƠ

  • CHƯƠNG 8. ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ

  • A. TÓM TẮT LÍ THUYẾT


    I. KHÁI NIỆM VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ VÀ CHẤT HỮU CƠ.

    Hoá học hữu cơ là ngành khoa học chuyên nghiên cứu các hợp chất của cacbon trừ các hợp chất đơn giản như cacbon monoxit, cacbon đioxit, các muối cacbonat, các hợp chất xianua.

    Đặc điểm của các hợp chất hữu cơ:


    1. Số lượng các nguyên tố thường xuyên tạo thành các hợp chất hữu cơ không nhiều. Nhất thiết phải có cacbon, thường có hiđro, hay gặp oxinitơ, sau đó đến các halogen, lưu hunh, photpho...

    2. Liên kết hoá học chủ yếu trong hợp chất hữu cơ là liên kết cộng hoá trị.

    3. Các hợp chất hữu cơ thường dễ bay hơi, kém bền nhiệt, dễ cháy hơn cáchợp chất vô cơ.

    4. Các phản ứng trong hoá học hữu cơ thường diễn ra chậm và không hoàn toàn theo một hướng nhất định.

    5. Số lượng các hợp chất hữu cơ khoảng 10 triệu chất, so với các chất vô cơ chỉ có khoảng 100.000 chất.

    Phân loại hợp chất hữu cơ và tính chất một số chất tiêu biểu

    1. Có hai loại lớn là hiđrocacbon và các dẫn xuất của hiđrocacbon (hay các hợp chất hữu cơ chứa nhóm chức).

    2. Hiđrocacbon được chia thành ba loại là hiđrocacbon no, chỉ có liên kết đơn, hiđrocacbon không no, có cả liên kết đơn và các liên kết đôi, ba và các hiđrocacbon thơm, trong phân tử có ṿng benzen.

    Thành phần nguyên tố và công thức phân tử

    1. Thành phần nguyên tố của các hợp chất hữu cơ được biểu diễn bằng các công thức khác nhau:

    + Công thức tổng quát cho biết thành phần định tính các nguyên tố. Ví dụ: CxHyOz cho biết chất hữu cơ đă cho chứa ba nguyên tố C, H và O

    + Công thức đơn gin nhất được xác định bằng thực nghiệm, cho biết tỷ lệ về số lượng các nguyên tử trong phân tử. Ví dụ: CH2O

    + Công thức phân tử cho biết số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử, tức là biết giá trị của n. Ví dụ: (CH2O)n khi n = 2 ta có C2H4O2. Để xác định được công thức phân tử cần biết thành phần các nguyên tố và khối lượng mol phân tử của nó.


    1. Phân tích định tính và định lượng các nguyên tố

    + Phân tích định tính là nhận ra các nguyên tố có trong chất hữu cơ. Nguyên tắc ca phân tích đnh tính là chuyển các nguyên tố trong chất hữu cơ thành các chất vô cơ đơn gin và dễ nhận biết dựa trên các tính chất đặc trưng ca chúng. Ví dụ để t́m C và H người ta nung chất hữu cơ hỗn hợp với bột CuO (chất oxi hoá) trong ḍng khí nitơ. Sau đó nhận ra H2O trong sản phẩm bằng chất hút nước mạnh như H2SO4 đặc, CO2 bằng nước vôi trong.

    + Phân tích định lượng chuyển các nguyên tố trong chất hữu cơ thành các chất vô cơ đơn gin, dựa vào phương pháp khối lượng hay phương pháp thể tích để định lượng chúng.



    1. Xác định khối lượng mol phân tử

    + Các chất khí hoặc dễ bay hơi thường được xác định khối lượng mol phân tử (M) theo biểu thức liên hệ giữa M với tỷ khối hơi d so với một khí quen thuộc nào đó như H2 hay không khí... MA = 29.dA/KK

    Hoặc MA = 2.dA/H2

    + Các chất khó, hoặc không bay hơi thường được xác định khối lượng mol phân tử (M) bằng phương pháp nghiệm lạnh hay nghiệm sôi. Khi đó ta áp dụng công thức:

    M = K. trong đó K là hằng số nghiệm lạnh (sôi), m là khối lượng chất tan trong 1000 gam dung môi. t là độ giảm nhiệt độ đông đặc, hay độ tăng nhiệt độ sôi. Phương pháp nghiệm lạnh được dùng phổ biến hơn phương pháp nghiệm sôi.



    1. Lập công thức phân tử

    Theo sơ đồ phản ứng:

    CxHyOzNt  xCO2 + H2O + N2 ta có thể viết



    = = = trong đó a là khối lượng chất hữu cơ bị oxi hoá.

    x = ; y = ; t = z được suy ra từ x, y. t và M.

    II. CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

    1. Công thức cấu tạo

    Công thức cấu tạo đầy đủ (khai triển)

    Ví dụ: công thức cấu tạo của propan:



    Công thức cấu tạo thu gọn: CH3-CH2-CH3

    2. Thuyết cấu tạo hoá học


    1. Trong phân tử chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hoá tr và theo một thứ tự nhất đnh. Thứ tự liên kết đó được gọi là cấu to hoá hc. Sự thay đổi thứ tự tự liên kết đó sẽ tạo ra chất mới.

    2. Trong phân tử chất hữu cơ, cácbon có hoá trị 4. Những nguyên tử cacbon có thể kết hợp không những với các nguyên tử của các nguyên tố khác mà c̣n kết hợp trực tiếp với nhau tạo thành những mch cacbon khác nhau (mạch thẳng, nhánh hoặc ṿng).

    3. Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử (bản chất và số lượng các nguyên tử)và cấu to hoá hc (thứ tự liên kết của các nguyên tử).

    3. Đồng đẳng và đồng phân

    1. Đồng đẳng là hiện tượng các chất có tính chất hoá học tương tự nhau nhưng khác nhau một số nhóm -CH2 về thành phần phân tử. Ví dụ: metan CH4, etan C2H6, propan C3H8 là các chất đồng đẳng của nhau.

    2. Đồng phân là hiện tượng các chất có công thức phân tử như nhau nhưng khác nhau về cấu tạo hoá họC.

    4. Liên kết hoá học trong hợp chất hữu cơ

    Liên kết cộng hoá tr là loại liên kết thường gặp nhất trong các hợp chất hữu cơ. Các chất hữu cơ có thể có các liên kết đơn, liên kết đôi hay liên kết ba.

    Liên kết đơn được tạo thành bằng một cặp electron. Liên kết có mật độ electron lớn nhất nằm trên đường nối hai hạt nhân nguyên tử gọi là liên kết  (sự xen phủ trục). Liên kết có mật độ mật độ electron lớn nhất nằm ở hai phía của mặt phẳng liên kết  gọi là liên kết .

    Liên kết đôi bao gồm một liên kết  và một liên kết .

    Liên kết ba bao gồm một liên kết  và hai liên kết .



    Liên kết hiđro là loại liên kết yếu, tạo nên giữa nguyên tử hiđro linh động và nguyên tử có độ âm điện cao. Tuy nhiên, loại liên kết này có ảnh hưởng lớn đến độ tan trong nước, đến nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy của nhiều chất.

    5. Trung gian phản ứng hoá học hữu cơ



    Gốc hiđrocacbon là tiểu phân trung gian phản ứng theo cơ chế gốc tự do, khi phân cắt dị li một nguyên tử hiđro ra khỏi hiđrocacbon. Gốc hiđrocacbon không bền, độ bền tương đối của gốc quy định sản phẩm nào là chính, sản phẩm nào là phụ. Thứ tự giảm dần độ bền của các gốc hiđrocacbon như sau:



    Cacbocation là ion dương có điện tích dương tại nguyên tử cacbon. Cacbocation là tiểu phân trung gian phản ứng, nói chung không bền. Tuy nhiên, độ bền tương đối của cacbocation quy định hướng ưu tiên của phản ứng. Thứ tự giảm dần độ bền của các cacbocation như sau:


    1. B. ĐỀ BÀI


    361. Chọn khái niệm đúng nhất về hoá học Hữu cơ. Hoá học Hữu cơ là ngành khoa học nghiên cứu:

    A. các hợp chất của cacbon.

    B. các hợp chất của cacbon, trừ CO, CO2.

    C. các hợp chất của cacbon, trừ CO, CO2, muối cacbonat, các xianua.

    D. các hợp chất chỉ có trong cơ thể sống.

    362. Cho hỗn hợp hai chất là etanol (ts = 78,3oC) và axit axetic (ts = 118oC). Để tách riêng từng chất, người ta sử dụng phương pháp nào sau đây:

    A. Chiết.

    B. Chưng cất thường.

    C. Lọc và kết tinh lại.

    D. Chưng cất ở áp suất thấp.

    363. Để xác định thành phần % của nitơ trong hợp chất hữu cơ người ta dẫn liên tục một ḍng khí CO2 tinh khiết đi qua thiết bị nung chứa hỗn hợp nhỏ (vài miligam) chất hữu cơ với CuO. Sau đó nung hỗn hợp và dẫn sản phẩm oxi hoá lần lượt đi qua b́nh đựng H2SO4 đặc và b́nh đựng dung dịch NaOH đặc, dư. Khí c̣n lại là nitơ (N2) được đo thể tích chính xác, từ đó tính được % của nitơ. Điều khẳng định nào sau đây là sai?

    A. B́nh đựng H2SO4 đặc có mục đích giữ hơi nước trong sản phẩm.

    B. B́nh đựng NaOH đặc, dư có mục đích giữ cacbonic trong sản phẩm.

    C. Thiết bị này không thể định lượng được nguyên tố cacbon.

    D. Thiết bị này không thể định lượng được nguyên tố hiđro.

    364. Các công thức cấu tạo sau biểu diễn bao nhiêu chất đồng phân?




    1. Một chất. B. Hai chất đồng phân.

    C. Ba chất đồng phân. D. Bốn chất đồng phân.

    365. Có 6 đồng phân X, Y, Z, T, G, H có công thức phân tử là C4H8. Trong đó 4 chất đầu X, Y, Z, T làm mất màu dung dịch brom ngay cả trong bóng tối. Khi tác dụng với hiđro, có xúc tác niken, đun nóng th́ ba chất đầu X, Y, Z cho một sản phẩm duy nhất. Hai chất X và Y là đồng phân h́nh học của nhau, nhiệt độ sôi của X nhỏ hơn của Y. Nhiệt độ sôi của G nhỏ hơn của H. Điều khẳng định nào sau đây về cấu tạo hoá học của X, Y, Z, T, G, H là đúng?

    A. X, Y, Z, T là các anken, trong đó X, Y, Z có mạch cacbon thẳng, T là anken có mạch cacbon phân nhánh.

    B. X là trans- but-2-en, Y là cis - but-2-en.

    C. G là xiclobutan, H là metyl xiclopropan.

    D. A, B, C đều đúng.

    366. Thuộc tính nào sau đây không phi là của các hợp chất hữu cơ?

    A. Không bền ở nhiệt độ cao.

    B. Khả năng phản ứng hoá học chậm, theo nhiều hướng khác nhau.

    C. Liên kết hoá học trong hợp chất hữu cơ thường là liên kết ion.

    D. Dễ bay hơi và dễ cháy hơn hợp chất vô cơ.

    367. Nguyên nhân của hiện tượng đồng phân trong hoá học hữu cơ là:

    A. v́ trong hợp chất hữu cơ cacbon luôn có hoá trị 4.

    B. cacbon không những liên kết với nguyên tử của nguyên tố khác mà c̣n liên kết với nhau tạo thành mạch (thẳng, nhánh hoặc ṿng).

    C. sự thay đổi trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử.

    D. v́ một lí do khác.

    368. Cho công thức xác định khối lượng mol phân tử: M = 22,4 x D. Trong đó M là khối lượng mol phân tử của hợp chất hữu cơ. D là khối lượng riêng (gam/lit) của chất hữu cơ ở điều kiện tiêu chuẩn. Công thức trên có thể áp dụng cho các chất hữu cơ nào sau đây:

    A. C4H10, C5H12, C6H6.

    B. CH3COOH, CH3COONa, C6H5OH.

    C. C6H14, C8H18, C2H5ONA.

    D. Poli vinylclorua, poli etilen, etyl axetat.

    369. Hỗn hợp X gồm một hiđrocacbon trong điều kiện thường ở thể khí và hiđro. Tỷ khối của X so với hiđro bằng 6,7. Cho hỗn hợp đi qua Ni nung nóng, sau khi hiđrocacbon phản ứng hết thu được hỗn hợp Y có tỷ khối với hiđro bằng 16,75. Công thức phân tử của hiđrocacbon là:

    A. C3H4. B. C3H6

    C. C4H8 D. C4H6.

    370. Liên kết đôi giữa hai nguyên tử cacbon là do các liên kết nào sau đây tạo nên?

    A. Hai liên kết .

    B. Hai liên kết .

    C. Một liên kết  và một liên kết .

    D. Phương án khác.

    371. Liên kết ba giữa hai nguyên tử cacbon là do các liên kết nào sau đây tạo nên?

    A. Hai liên kết  và một liên kết .

    B. Hai liên kết  và một liên kết .

    C. Một liên kết , một liên kết  và một liên kết cho nhận.

    D. Phương án khác.

    372. Theo thuyết cấu tạo hoá học, trong phân tử các chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết hoá học với nhau theo cách nào sau đây:

    A. đúng hoá trị.

    B. một thứ tự nhất định.

    C. đúng số oxi hoá.

    D. đúng hoá trị và theo một thứ tự nhất định.

    373. Nguyên tắc chung của phép phân tích định tính các hợp chất hữu cơ là:

    A. Chuyển hoá các nguyên tố C, H, N thành các chất vô cơ đơn giản, dễ nhận biết.

    B. Đốt cháy chất hữu cơ để t́m cacbon dưới dạng muội đen.

    C. Đốt cháy chất hữu cơ để t́m nitơ do có mùi khét tóc cháy.

    D. Đốt cháy chất hữu cơ để t́m hiđro dưới dạng hơi nước.

    374. Để xác định khối lượng mol phân tử của các chất khó bay hơi, hoặc không bay hơi, người ta sử dụng phương pháp nào sau đây?

    A. Phương pháp nghiệm lạnh.

    B. Phương pháp nghiệm sôi.

    C. Dựa vào tỷ khối với hiđro hay không khí.

    D. A và B đúng.

    375. Cho các chất: CaC2, CO2, HCHO, CH3COOH, C2H5OH, NaCN, CaCO3. Số chất hữu cơ trong số các chất đă cho là:

    A. 1. B. 2.

    C. 3. D. 4.

    376. Để tách actemisin, một chất có trong cây thanh hao hoa vàng để chế thuốc chống sốt rét, người ta làm như sau: ngâm lá và thân cây thanh hao hoa vàng đă băm nhỏ trong n-hexan. Tách phần chất lỏng, đun và ngưng tụ để thu hồi n-hexan. Phần c̣n lại là chất lỏng sệt được cho qua cột sắc kí và cho các dung môi thích hợp chạy qua để thu từng thành phần của tinh dầu. Kỹ thuật nào sau đây không được sử dụng?

    A. Chưng cất. B. Chưng cất lôi cuốn hơi nước.

    C. Chiết xuất. D. Kết tinh lại.

    377. Dầu mỏ là một hỗn hợp nhiều hiđrocacbon. Để có các sản phẩm như xăng, dầu hoả, mazut... trong nhà máy lọc dầu đă sử dụng phương pháp tách nào?

    A. Chưng cất thường.

    B. Chưng cất phân đoạn.

    C. Chưng cất ở áp suất thấp.

    D. Chưng cất lôi cuốn hơi nước.

    378. Đốt cháy hoàn toàn 1,50 g của mỗi chất hữu cơ X, Y, Z đều thu được 0,90g H2O và 2,20g CO2. Điều khẳng định nào sau đây là đúng nhất?

    A. Ba chất X, Y, Z là các đồng phân của nhau.

    B. Ba chất X, Y, Z là các đồng đẳng của nhau.

    C. Ba chất X, Y, Z có cùng công thức đơn giản nhất.

    D. Chưa đủ dữ kiện.

    379. Các obital trống hay nửa băo hoà p AO được định hướng như thế nào trong không gian so với mặt phẳng liên kết  để tạo nên đồng phân h́nh học của phân tử?

    A. Góc vuông. B. Góc nhọn.

    C. Góc bẹt. D. Góc tù.

    380. Xét độ bền của các gốc ankyl, thứ tự giảm dần độ bền của các gốc trong trường hợp nào là đúng?



    381. Cho n-butan tác dụng với clo có ánh sáng khuếch tán thu được hai dẫn xuất monoclo của butan. Sản phẩm chính của phản ứng clo hoá butan theo tỷ lệ mol 1: 1 là:





    D. B và C đều là công thức cấu tạo của 2- clo-butan, sản phẩm chính.

    382. Liopen, chất màu đỏ trong quả cà chua chín (C40H56) chỉ chứa liên kết đôi và liên kết đơn trong phân tử. Khi hiđro hoá hoàn toàn liopen cho hiđrocacbon no (C40H82). Hăy xác định số nối đôi trong phân tử liopen:

    A. 10 B. 11.

    C. 12. D. 13.

    383. Xét độ bền của các cacbocation, thứ tự giảm dần độ bền nào sau đây là đúng?





    -



    384. Để phân tích định tính và định lượng các nguyên tố cacbon và hiđro trong phân tử các hợp chất hữu cơ, người ta dùng chất oxi hoá là CuO, mà không dùng oxi không khí là v́:

    A. không khí có nhiều tạp chất làm giảm độ chính xác của phép phân tích.

    B. không khí chứa cacbonic và hơi nước làm giảm độ chính xác của phép phân tích.

    C. sản phẩm oxi hoá hoàn toàn chất hữu cơ là toàn bộ cacbon chuyển thành cacbonic và toàn bộ hiđro chuyển thành nước.

    D. B và C đúng.


    1. C. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI VÀ ĐÁP SỐ


    361. C362. B363. D364. B365. D366. C367. C368. A369. A370. C371. B372. D373. A374. D375. C376. B377. B378. C379. A380. A381. D382. D383. A384. D369. Hướng dẫn:

    Sơ đồ phản ứng: CnH2n +2 - 2m + mH2  CnH2n + 2 điều kiện 1

    a ma a mol

    Gọi a, b là số mol của hiđrocacbon và của hiđro trong hỗn hợp X. Khối lượng hỗn hợp là: MX = (a + b) = (a + b - ma)



    = = = = 0,4.

    Xét hỗn hợp có tổng số mol bằng 1, ta có a + b = 1, thay vào phương tŕnh trên được

    ma = 1 - 0,4 = 0,6 (I)  a =

    Ma + 2(1 - a) = 13,4 (II) thay (I) vào (II) ta có:

    M = 19m + 2, kết hợp điều kiện hiđrocacbon ở thể khí có M< 58, giá trị phù hợp khi m = 2 và công thức hiđrocacbon là C3H4.

    Đáp án A.





  • 1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   16


    Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2019
    được sử dụng cho việc quản lý

        Quê hương