Giáo trình Nhập môn Tin học LỜi nóI ĐẦU



tải về 4.67 Mb.
trang23/63
Chuyển đổi dữ liệu20.05.2018
Kích4.67 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   63

1.3. Hệ điều hành (HĐH)

1.3.1. Khái niệm


Máy tính là một thiết bị phức tạp với nhiều thành phần như CPU, bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài, thiết bị ngọai vi. Việc điều khiển máy vô cùng phức tạp. Trong thời kỳ đầu khi mới có máy tính, phương thức khai thác máy là trực tiếp theo đó chương trình được viết trên ngôn ngữ máy và người sử dụng có thể can thiệp trực tiếp vào mọi quá trình làm việc của máy. Phương thức làm việc như vậy rất kém hiệu quả. Tốt nhất là dùng máy tính để quản lý chính nó. Theo cách đó người ta lập các phần mềm hệ thống để quản lý tài nguyên của máy, quản lýý công việc xử lý trên máy và giao tiếp với người điều khiển. Đó chính là hệ điều hành. Ngày nay máy tính rất phức tạp, không có hệ điều hành thì không thể điều khiển nổi máy tính. Như vậy hệ điều hành là hệ thống nằm giữa con người và máy giúp con người thực hiện công việc xử lý của họ (thể hiện bởi chương trình ứng dụng của họ) một cách hữu hiệu. Họat động của máy tính không thể tách rời khỏi hệ điều hành. Vì thế người ta coi máy tính và hệ điều hành là một máy ảo (virtual machine).

1.3.2. Chức năng của hệ điều hành


Hệ điều hành gồm có các chức năng sau:

Quản lý và điều phối các thiết bị của máy để phục vụ cho công việc xử lý.

Quản lý thông tin ở bộ nhớ ngoài. Ngoài việc quản lý thiết bị thì hệ điều hành còn phải quản lý các thông tin đã được lưu trữ để có thể dùng nhiều lần. Đây là một công việc rất phức tạp. Các thông tin ở bộ nhớ ngoài được tổ chức thành các đơn vị lưu trữ gọi là tệp. Vì thế, phân hệ thực hiện chức năng quản lý thông tin ở bộ nhớ ngoài gọi là hệ quản lý tệp (file management system). Các ứng dụng muốn tìm tệp hay lưu trữ thông tin lên bộ nhớ ngoài đều phải thông qua hệ quản lý tệp. Chức năng này giải phóng các chương trình ứng dụng ra khỏi một công việc rất phức tạp và tỉ mỉ.

Quản lý các tiến trình (process management). Về cơ bản, một tiến trình là một chương trình đang thực hiện trên máy tính. Ngoài các chương trình của người ứng dụng, còn có các tiến trình hệ thống như quản lý vào ra, điều phối tài nguyên. . . Thực chất quản lý tiến trình là lập lịch thực hiện các tiến trình phù hợp với yêu cầu tài nguyên của mỗi tiến trình.

Cung cấp môi trường giao tiếp với người sử dụng kể cả việc cung cung cấp các tiện ích cơ bản. Mỗi hệ điều hành thừơng cung cấp một ngôn ngữ giao tiếp với người sử dụng. Trước đây ngôn ngữ giao tiếp thường là các lệnh (command). Ngày nay một số hệ điều hành như WINDOWS hay UNIX cung cấp cả môi trường giao tiếp theo kiểu đồ họa theo đó người ta chỉ cần chỉ để chọn ra việc cần làm chứ không phải gõ các lệnh. Hệ điều hành phải được khởi động ngay trước khi máy tính làm việc với các chương trình khác. Chương trình điều hành phải luôn luôn thường trực cho tới khi máy ngừng họat động. Ngày nay, nói đến sử dụng máy tính thực chất là sử dụng hệ điều hành.

Bài đọc thêm. Hệ điều hành LINUX

LINUX là hệ điều hành kiểu UNIX viết cho máy PC, ra đời vào năm 1991. Tác giả của LINUX là Linus Torwalds, một người Phần lan. Linus Torwalds lưu ý mọi người cần phát âm tên hệ điều hành LINUX là “li-nu- x” chứ không phải phát âm theo kiểu Anh như nhiều người vẫn đọc là “lai-nơ-x”. LINUX đã trở thành một hiện tượng, một trung tâm chú ý của những người làm CNTT trong vài năm qua. Thập kỷ 90 vừa qua cũng chính là thập kỷ mà hệ điều hành Windows của Microsoft ngự trị. Các hãng viết phần mềm lớn đều phải tham gia phát triển trên môi trường Windows nếu muốn có chỗ đứng trên thị trường phần mềm. Người ta thấy rằng khó có một hệ điều hành nào có thể cạnh tranh với Windows vì Windows rất dễ sử dụng, số lượng phần mềm chạy trên môi truờng Windows rất lớn và chi phí sở hữu phần mềm trên Windows nói chung là thấp hơn một phần mềm có tính năng tương đương trên UNIX khoảng 2-3 lần. Ai đã từng dùng UNIX trước kia đều có một cảm giác UNIX là một hệ điều hành của giới chuyên nghịêp và đầy rẫy các bí ẩn ở trong.Trong hoàn cảnh như vậy, tại sao LINUX được hàng chục triệu người quan tâm và được nhiều hãng phần mềm ủng hộ? Có một số lý do sau:

Trước hết LINUX là một hệ điều hành mã mở. Linus cung cấp hệ điều hành LINUX cùng với mã nguồn viết trên ngôn ngữ C. Điều đó có nghĩa là người nào muốn bíêt LINUX chạy ra sao, thậm chí muốn sửa đổi, bổ sung chức năng đều được.

Thứ hai là LINUX được cung cấp miễn phí, người dùng chỉ phải trả tiền tài liệu, tiền đĩa mà không phải trả tiền bản quyền. Nếu lấy từ Internet xuống thì không phải trả bất cứ một chi phí nào.

Thứ ba, LINUX viết cho máy tính cá nhân họ PC, cộng đồng máy tính lớn nhất hiện nay, đó chính là lý do khiến nhiều người quan tâm và cùng đóng góp cho nó.

Thứ tư, đói với người sử dụng LINUX tỏ ra không thuận lợi bằng Windows nhưngtính ổn định của hệ điều hành này cho phép xây dựng những máy chủ tin cậy đặc biệt là các máy chủ Internet. Với LINUX có rất nhiều phần mềm cho máy chủ Internet với giá rẻ.

Cuối cùng, nhiều hãng máy tính kể cả phần cứng và phần mềm hiện đang hỗ trợ cho Windows nhưng đều sợ khả năng thao túng của cái gọi là “liên minh Wintel”. Microsoft là một người khổng lồ cả về sức mạnh con người với tài quản lý và kỹ thuật và cả sức mạnh tài chính. Hệ điều hành Windows của Microsoft lần lượt đánhbại hầu hết các hệ điều hành khác như OS/2 của IBM, Mac/OS của Apple, SOLARIS của SUN, Novell của NETware. Các hãng phần mềm một mặt phải hỗ trợ Windows để giành thị phần nhưng vẫn muốn có một đối thủ của Windows để họ khỏi bị lệ thuộc. Đó là một lý do tại sao rất nhiều hãng phần mềm có tên tuổi như IBM, SUN đang xây dựng những phần mềm mạnh và miễn phí trên môi trường LINUX.


Bản địa hoá hệ điều hành LINUX

Về mặt an ninh, có những nghi ngờ liệu trong hệ điều hành Windows có ẩn giấu một điều khiển ngầm mà trong những hoàn cảnh nào đó điều khiển này được kích hoạt hay không. Mặc dù ít người tin điều này (vì nếu Windows làm như vậy mà sự việc bị vỡ lở thì Microsoft sẽ sụp đổ) nhưng những người phụ trách an ninh quốc gia không có quyền bỏ qua bất kỳ một nguy cơ tiềm ẩn nào. Với LINUX mã nguồn mở, có thể kiểm soát, thậm chí sửa đổi từng chi tiết nhỏ trong hệ điều hành, có thể đưa thêm các kiểm soát riêng vào hệ điều hành. Các nước nghèo còn một vấn đề khác là trả bản quyền phần mềm cho hệ điều hành. Người ta muốn xây dựng một hệ điều hành riêng trên cơ sở bản địa hoá (localization) LINUX. Việc bản địa hoá là một việc làm không tốn công lắm. Có hai việc chính cần làm trong bản địa hoá là thay đổi các thông báo trong mã của LINUX từ tíếng Anh chuyển sang tiếng địa phương và xây dựng các tiện ích giao tiếp với bản ngữ, ví dụ xây dựng bộ chữ Việt trên LINUX và bộ gõ bàn phím tiếng Việt. Thực ra vấn đề bản địa hoá nên đặt ra đối với chính các ứng dụng chạy trên LINUX hơn là với LINUX cũng như là công việc bản địa hoá trên môi trường WINDOWS. Microsoft đã từng thất bại trong việc Việt hoá WINDOWS/95 nên có thể nói khả năng thất bại của việc bản địa hoá LINUX rất cao do người dùng không cần đến sự bản địa hoá này. Không phải chỉ có nước nghèo tính đến việc dùng LINUX mà một số nước phát triển cũng đang xem xét kỹ lưỡng việc này. Việc lệ thuộc công nghệ hoàn toàn vào một công ty dù là công ty hùng mạnh đến mức nào cũng tiềm ẩn những thảm hoạ. ở Trung Quốc, công ty Hồng Kỳ đã phát triển một bản LINUX tiếng Hoa và chính phủ Trung quốc đã có quy định để tất cả các cơ quan chính phủ ở Bắc Kinh chỉ được dùng hệ điều hành LINUX. Gần đây để tránh mất thị trường chính MicroSoft đã phải tính đến mở mã Windows ở Trung Quốc cũng như họ đã phải làm ở Nga.
Dùng Windows hay LINUX ?

Theo nhiều chuyên gia thì lý do kinh tế, lựa chọn LINUX vì không phải trả tiền bản quyền là nguỵ biện. Người ta thấy rằng môi trường phát triển phần mềm trên LINUX hiện nay còn quá tồi so với môi trường phát triển phần mềm trên Windows. Chi phí phát triển phần mềm trên LINUX sẽ đắt gấp từ 3-5 lần chi phí phát triển phần mềm trên Windows, khiến cho giá sở hữu phần



mềm ứng dụng trên UNIX nói chung và LINUX nói riêng đắt hơn từ 2 - 3 lần giá của một phần mềm cùng tính năng trên Windows. Hơn nữa trên mỗi máy chỉ cần cài một hệ điều hành nhưng cần vài chục phần mềm ứng dụng. Nếu chỉ vì hệ điều hành rẻ hơn vài trăm USD mà mua phần mềm ứng dụng hoặc chi phí phát triển phần mềm ứng dụng đắt hơn nhiều nghìn USD thì rõ ràng hiện nay dùng LINUX chưa có lợi. Mặc dù biết UNIX là tốt nhưng các chuyên gia tin học sẽ chọn hệ điều hành nào cho chính máy tính của họ? Hiện nay hầu như chắc chắn sẽ là Windows. Bricklin nói một cách hài hước về tình trạng này như sau: “Mọi người bỏ phiếu bằng một tay, còn tay kia thò vào túi đếm tiền”. Điều may mắn là LINUX nằm trong trào lưu GNU, trào lưu xây dựng quỹ phần mềm mã mở. Chúng ta có quyền hy vọng đến một lúc nào đó các hãng làm phần mềm làm ra nhiều phần mềm ứng dụng trên LINUX với giá cạnh tranh được với Windows. Tương lai của LINUX chính là ở chỗ này nhưng bây giờ thì phải đợi. Đối với môi trường đại học, đặc biệt trong các cơ sở đào tạo CNTT thì LINUX là một cơ may để những người làm tin học trong tương lai nắm được ngọn ngành của một phần mềm hệ thống phức tạp nhất. Ở Việt Nam, LINUX cũng được đông đảo những người làm tin học quan tâm. Hội thảo LINUX tháng 12/2000 tại Hà Nội có tới 300 người làm tin học tham dự. Chính phủ cũng đã đầu tư một khoản tiền không nhỏ để nghiên cứu và phát triển ứng dụng trên LINUX. Giải nhất Trí tuệ Việt Nam năm 2002 cũng đã được trao cho phần mềm LINUX tiếng Việt do nhóm ViệtKey thực hiện. Tháng 12/2002 một hội thảo lớn về phần mềm mã mở (chủ yếu là trên nền LINUX) cũng đã được tổ chức tại Hà Nội. Tháng 6/2003, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có quyết định triển khai chương trình sử dụng các phần mềm mã nguồn mở và khuyến khích việc đưa việc giảng dạy sử dụng mã nguồn mở trong các trường đại học.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   63


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2016
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương