Chñ ®Ò 1 X· Héi nguy£n thuû



tải về 0.9 Mb.
trang28/39
Chuyển đổi dữ liệu17.08.2016
Kích0.9 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   39

B. H­¦íNG DÉN THùC HIÖN CHUÈN KIÕN THøC, KÜ N¡NG

I  QU¸ TR×NH PHONG KIÕN HO¸ ë V¦¥NG QUèC PH¥-R¡NG


1. C¸c v­¬ng quèc cña ng­êi GiÐc-man

BiÕt ®­îc sù ph¸t triÓn cña ng­êi GiÐc-man, qu¸ tr×nh x©m nhËp vµ nh÷ng viÖc lµm dÉn ®Õn sù h×nh thµnh c¸c v­¬ng quèc cña ng­êi GiÐc-man :

Ng­êi GiÐc-man :

ë phÝa B¾c R«-ma, ®ang trong thêi k× chÕ ®é c«ng x· nguyªn thuû tan r·.

+ Kinh tÕ ph¸t triÓn vµ d©n sè t¨ng nhanh, cÇn më réng ®Êt ®ai ®Ó sinh sèng.

+ Nh©n viÖc ng­êi Hung N« tÊn c«ng vµo khu vùc §«ng vµ Nam ¢u, nªn ng­êi GiÐc-man ®· trµn vµo R«-ma.

Nh÷ng viÖc lµm cña ng­êi GiÐc-man :

+ Thñ tiªu bé m¸y nhµ n­íc cò, thµnh lËp nªn nhiÒu v­¬ng quèc "man téc" míi nh­ V­¬ng quèc Ph¬-r¨ng, V­¬ng quèc T©y Gèt, ...

+ ChiÕm ruéng ®Êt cña chñ n« R«-ma cò råi chia cho nhau, thµnh lËp c«ng x· n«ng th«n "m¸c c¬".

Nh­ vËy, chÕ ®é c«ng x· nguyªn thuû cña ng­êi GiÐc-man tan r· vµ ®ang b­íc vµo qu¸ tr×nh phong kiÕn ho¸.

2. Qu¸ tr×nh phong kiÕn ho¸ ë V­¬ng quèc Ph¬-r¨ng

Tr×nh bµy ®­îc qu¸ tr×nh phong kiÕn ho¸ ë V­¬ng quèc Ph¬-r¨ng :

Ng­êi Ph¬-r¨ng lµ bé téc sèng ë B¾c ¢u, ®øng ®Çu lµ Cl«-vÝt, ®· x©m l­îc xø G«-l¬.

Nh÷ng viÖc lµm cña thñ lÜnh Cl«-vÝt :

+ ChiÕm ruéng ®Êt cña quý téc chñ n« R«-ma, mang tÆng cho c¸c quý téc thÞ téc Ph¬-r¨ng, th©n binh vµ nh÷ng ng­êi th©n, h×nh thµnh nh÷ng l·nh chóa phong kiÕn.

+ TiÕp thu Kit« gi¸o, x©y dùng vµ ban ®Êt cho nhµ thê.

N«ng d©n tù do bÞ l·nh chóa c­íp ruéng ®Êt, ph¶i nhËn ruéng cÊy rÏ vµ nép t« thuÕ ; mét sè kh¸c ph¶i hiÕn d©ng ®Êt cho l·nh chóa ®Ó nhËn sù b¶o hé.

KÞ sÜ chuyªn lµm nghÒ vâ sÜ b¶o vÖ l·nh chóa vµ phôc vô l·nh chóa trong c¸c cuéc chiÕn tranh.

Nh­ vËy, trong x· héi ®· h×nh thµnh bËc thang ®¼ng cÊp phong kiÕn.

D­íi thêi S¸c-l¬-ma-nh¬, V­¬ng quèc Ph¬-r¨ng ph¸t triÓn cùc thÞnh, h×nh thµnh ®Õ quèc S¸c-l¬-ma-nh¬ réng lín.

Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña V­¬ng quèc Ph¬-r¨ng l¹i mang nhiÒu yÕu tè phong kiÕn ph©n t¸n :

+ C¸c l·nh chóa ngµy cµng m¹nh, kh«ng chÞu nghe theo mÖnh lÖnh cña nhµ vua.

+ Cã c¶ qu©n ®éi riªng ®Ó b¶o vÖ l·nh ®Þa.

 Sù thµnh lËp c¸c quèc gia phong kiÕn kh¸c :

+ Sau khi S¸c-l¬-ma-nh¬ chÕt, Ph¬-r¨ng bÞ chia thµnh ba v­¬ng quèc phong kiÕn ph©n t¸n (sau nµy trë thµnh c¸c n­íc Ph¸p, §øc,


I-ta-li-a).

+ C¸c l·nh chóa ®Þa ph­¬ng n¾m toµn bé ruéng ®Êt, t­ ph¸p, tµi chÝnh... nhµ vua ph¶i thõa nhËn vµ chØ cã quyÒn trong l·nh ®Þa riªng cña m×nh.


II  L·NH §ÞA PHONG KIÕN


1. Tæ chøc cña l·nh ®Þa

Tr×nh bµy ®­îc tæ chøc cña l·nh ®Þa phong kiÕn :

Kh¸i niÖm l·nh ®Þa ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së miªu t¶ theo s¬ ®å : ®©y lµ mét khu ®Êt réng, trong ®ã cã c¶ ruéng ®Êt trång trät, ®ång cá, rõng ró, s«ng ngßi, ao ®Çm... Trong khu ®Êt cña l·nh chóa cã nh÷ng l©u ®µi, dinh thù, nhµ thê, nhµ kho, th«n xãm cña n«ng d©n...).

Néi dung, ®Æc ®iÓm cña l·nh ®Þa :

+ Lµ mét ®¬n vÞ kinh tÕ riªng biÖt vµ ®ãng kÝn, tù cÊp, tù tóc : N«ng d©n trong l·nh ®Þa nhËn ruéng cµy cÊy vµ nép t«, bÞ buéc chÆt vµo l·nh chóa. Cïng víi s¶n xuÊt l­¬ng thùc, n«ng n« cßn dÖt v¶i, ®ãng ®å ®¹c, rÌn vò khÝ cho l·nh chóa. VÒ c¬ b¶n kh«ng cã sù mua b¸n, trao ®æi víi bªn ngoµi (trõ s¾t, muèi, t¬ lôa, ®å trang søc...).

+Mçi l·nh ®Þa lµ mét ®¬n vÞ chÝnh trÞ ®éc lËp : L·nh chóa n¾m quyÒn vÒ chÝnh trÞ, t­ ph¸p, tµi chÝnh ; cã qu©n ®éi, chÕ ®é thuÕ kho¸, tiÒn tÖ riªng... Mçi l·nh ®Þa cßn nh­ mét ph¸o ®µi bÊt kh¶ x©m ph¹m, cã hµo s©u, t­êng cao, cã kÞ sÜ b¶o vÖ...

+Trong l·nh ®Þa, thñ c«ng nghiÖp ch­a t¸ch khái n«ng nghiÖp, trao ®æi bu«n b¸n chØ lµ thø yÕu. Thñ c«ng nghiÖp chØ ho¹t ®éng


trong l·nh ®Þa, n«ng n« lµm c¸c nghÒ phô nh­ dÖt v¶i, may quÇn ¸o, lµm c«ng cô...

+L·nh chóa cã nh÷ng x­ëng thñ c«ng riªng nh­ x­ëng rÌn, ®å gèm, may mÆc.

Quan s¸t h×nh 32  L©u ®µi vµ thµnh qu¸ch kiÕn cè cña l·nh chóa (SGK) vµ miªu t¶ l·nh ®Þa phong kiÕn.

2. Quan hÖ trong l·nh ®Þa

HiÓu ®­îc quan hÖ trong l·nh ®Þa :

§êi sèng cña l·nh chóa :

Sèng nhµn rçi, xa hoa, sung s­íng. Thêi b×nh chØ luyÖn tËp cung kiÕm, c­ìng ngùa, d¹ héi, tiÖc tïng. Bãc lét nÆng nÒ vµ ®èi xö hÕt søc tµn nhÉn víi n«ng n«.

Cuéc sèng cña n«ng n« :

+N«ng n« lµ ng­êi s¶n xuÊt chÝnh trong c¸c l·nh ®Þa. Hä bÞ g¾n chÆt vµ lÖ thuéc vµo l·nh chóa, nhËn ruéng ®Êt vÒ cµy cÊy vµ ph¶i nép t« nÆng, ngoµi ra hä cßn ph¶i nép nhiÒu thø thuÕ kh¸c (thuÕ th©n, c­íi xin...).

+MÆc dï cã gia ®×nh riªng, cã n«ng cô vµ gia sóc, nh­ng ph¶i sèng trong nh÷ng tóp lÒu tèi t¨m, bÈn thØu.

C¸c cuéc ®Êu tranh cña n«ng n« :

+Do bÞ bãc lét nÆng nÒ, l¹i bÞ l·nh chóa ®èi xö tµn nhÉn, n«ng n« ®· nhiÒu lÇn næi dËy chèng l¹i l·nh chóa.

+H×nh thøc : ®èt ch¸y kho tµng, bá trèn vµo rõng, khëi nghÜa nh­ khëi nghÜa Gi¾c-c¬-ri ë Ph¸p (1358), O¸t Tay-l¬ ë Anh (1381).

III  QU¸ TR×NH RA §êI Vµ PH¸T TRIÓN CñA THµNH THÞ TRUNG §¹I T¢Y ¢U. Sù PH¸T TRIÓN KINH TÕ HµNG HO¸


1. Sù ra ®êi cña c¸c thµnh thÞ trung ®¹i ë T©y ¢u

Tr×nh bµy ®­îc qu¸ tr×nh ra ®êi, ho¹t ®éng cña thµnh thÞ trung ®¹i
T©y ¢u :

 H×nh thµnh kh¸i niÖm "thµnh thÞ trung ®¹i" trong qu¸ tr×nh häc tËp.

Nguyªn nh©n : lùc l­îng s¶n xuÊt cã nhiÒu biÕn ®æi.

+ N«ng nghiÖp : c«ng cô s¶n xuÊt ®­îc c¶i tiÕn, kÜ thuËt canh t¸c tiÕn bé, khai hoang ®­îc ®Èy m¹nh, diÖn tÝch t¨ng, s¶n phÈm x· héi ngµy cµng nhiÒu.

+ Thñ c«ng nghiÖp t¸ch khái n«ng nghiÖp : qu¸ tr×nh chuyªn m«n ho¸ diÔn ra m¹nh mÏ, nhiÒu ng­êi bá ruéng ®Êt lµm nghÒ thñ c«ng.

Sù ra ®êi cña thµnh thÞ :

+hî thñ c«ng cã nhu cÇu tËp trung ë nh÷ng n¬i thuËn tiÖn (ng· ba, ng· t­ ®­êng, bÕn s«ng, ch©n t­êng l©u ®µi...) ®Ó s¶n xuÊt vµ mua b¸n ë bªn ngoµi l·nh ®Þa.

+ T¹i nh÷ng n¬i nµy c­ d©n ngµy cµng ®«ng lªn, råi trë thµnh thÞ tø, thÞ trÊn nhá, sau nµy ph¸t triÓn thµnh thµnh thÞ.

Ho¹t ®éng cña thµnh thÞ :

+Thµnh thÞ lµ n¬i s¶n xuÊt hµng ho¸ chñ yÕu tõ c¸c x­ëng


thñ c«ng.

+Ph­êng héi lµ mét tæ chøc cña nh÷ng ng­êi lao ®éng thñ c«ng cïng lµm mét nghÒ, nh»m gi÷ ®éc quyÒn s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm, chèng sù ¸p bøc s¸ch nhiÔu cña c¸c l·nh chóa ; ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ b¶o vÖ quyÒn lîi cña thî thñ c«ng.

+Trong thµnh thÞ, xuÊt hiÖn tÇng líp th­¬ng nh©n thu mua hµng ho¸ cña n¬i s¶n xuÊt, b¸n cho ng­êi tiªu thô ; ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi, hä lËp c¸c th­¬ng héi vµ tæ chøc c¸c héi chî ®Ó thóc ®Èy th­¬ng m¹i.

Vai trß cña thµnh thÞ :

+ Ph¸ vì nÒn kinh tÕ tù cÊp tù tóc, thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn, h×nh thµnh thÞ tr­êng thèng nhÊt.

+ T¹o ra kh«ng khÝ d©n chñ tù do trong c¸c thµnh thÞ.



2. Sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ hµng ho¸

HiÓu ®­îc sù ra ®êi, ho¹t ®éng vµ vai trß cña héi chî, th­¬ng ®oµn :

a) Héi chî

Nguyªn nh©n ra ®êi : sù ph¸t triÓn cña thµnh thÞ ®· thóc ®Èy th­¬ng m¹i ch©u ¢u ph¸t triÓn, héi chî xuÊt hiÖn tõ thêi s¬ k×, ®Õn lóc nµy cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn.

Ho¹t ®éng : Héi chî lµ n¬i giíi thiÖu hµng ho¸, mua b¸n, trao ®æi, ®Æt hµng.

ý nghÜa : kÝch thÝch th­¬ng m¹i vµ qua ®ã thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn.



b) Th­¬ng ®oµn

Nguyªn nh©n ra ®êi : th­¬ng m¹i trong c¸c thµnh thÞ ph¸t triÓn m¹nh, song viÖc bu«n b¸n ®i xa gÆp khã kh¨n : n¹n c­íp biÓn, chÌn Ðp, kh«ng an toµn trong c¸c chuyÕn ®i biÓn... §Ó gióp nhau, c¸c th­¬ng nh©n ®· lËp c¸c th­¬ng ®oµn.

Th­¬ng ®oµn : lµ tæ chøc nghÒ nghiÖp cña th­¬ng nh©n, môc ®Ých lµ gióp ®ì nhau vËn chuyÓn hµng ho¸, b¶o vÖ däc ®­êng.

Ho¹t ®éng :

+ C¸c th­¬ng ®oµn lËp th­¬ng ®iÕm ë c¸c thµnh thÞ ®Ó bu«n b¸n.

+ C¸c th­¬ng nh©n cã cöa hµng cöa hiÖu, kho tµng ®Ó bu«n b¸n.

Vai trß :

+ Gãp phÇn lµm cho kinh tÕ hµng ho¸ ph¸t triÓn.

T¹o sù thay ®æi bé mÆt thµnh thÞ ch©u ¢u : thÞ d©n trë nªn giµu cã, nhiÒu c«ng tr×nh cã gi¸ trÞ ®­îc x©y dùng.

Quan s¸t h×nh 33  Héi chî ë §øc (SGK), nªu nhËn xÐt vÒ vai trß cña thµnh thÞ trung ®¹i.



3. V¨n ho¸ T©y ¢u thêi trung ®¹i

Tr×nh bµy v¨n ho¸ trung ®¹i T©y ¢u qua 2 thêi k× :

Tr­íc thÕ kØ XI : v¨n ho¸ kh«ng ph¸t triÓn. Nguyªn nh©n lµ do kinh tÕ ®ãng kÝn, l·nh chóa l­êi biÕng, häc vÊn nghÌo nµn. Riªng ca nh¹c, nh¶y móa, cung kiÕm l¹i thÞnh hµnh. Giai cÊp phong kiÕn lÊy gi¸o lÝ cña ®¹o Kit« lµ hÖ t­ t­ëng chÝnh thèng.

Sau thÕ kØ XI : cã sù khëi s¾c.

+ Gi¸o dôc míi h×nh thµnh : cã tr­êng häc riªng, néi dung häc tËp kh«ng chØ häc thÇn häc mµ cßn häc c¶ triÕt häc. NhiÒu tr­êng ®¹i häc ra ®êi.

+ V¨n häc ph¸t triÓn, víi hai dßng v¨n häc chñ ®¹o lµ kÞ sÜ vµ thµnh thÞ : dßng v¨n häc kÞ sÜ víi nh÷ng b¶n anh hïng ca ; cßn v¨n häc thµnh thÞ cã th¬ kÞch, truyÖn ng¾n.

KiÕn tróc : nhµ thê ®­îc x©y dùng mang ®Ëm phong c¸ch


R«-m¨ng vµ G«-tÝch.

Quan s¸t h×nh 34  Nhµ thê §øc Bµ Pa-ri (Ph¸p) (SGK) ®Ó biÕt ®­îc thªm vÒ thµnh tùu v¨n ho¸ T©y ¢u thêi trung ®¹i.


1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   39


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©hocday.com 2016
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương